Leczenie alkoholizmu kobiet – 4 cechy szczególne

Niejeden ośrodek uzależnień wyspecjalizowany jest w leczeniu alkoholizmu kobiet. Dzieje się tak, ponieważ kobiecy alkoholizm wyróżnia się szczególnymi cechami — związanymi między innymi z uwarunkowaniami kulturowymi i oczekiwaniami wobec roli kobiety.

Czym jeszcze charakteryzuje się kobiecy alkoholizm i co z tego wynika dla terapii?

Największa przeszkoda: wstyd i poczucie winy

Zdaniem psychologów największą przeszkodą w leczeniu alkoholizmu kobiet są wstyd i poczucie winy. Te dwa elementy towarzyszą nałogom kobiet znacznie częściej niż mężczyzn.

Powód jest prosty: alkoholizm mężczyzn jest społecznie bardziej tolerowany. Picie alkoholu przez mężczyznę bywa wręcz wpisane w naszą kulturę — wystarczy przypomnieć sobie podpitych bohaterów powieści Henryka Sienkiewicza. O wiele lepiej tolerujemy też pijących ojców.

Tymczasem przyznanie się kobiety do nałogu bywa traktowane jak świadectwo niepowodzenia w roli żony i matki, a pijące matki są szczególnie napiętnowane. Do tego dochodzi realny lęk — nie tylko przed zarzutem zaniedbywania dzieci, ale i przed ich odebraniem.

Dlatego kobieta o wiele rzadziej przyznaje się do picia i o wiele później zgłasza się do ośrodka.

Cztery cechy szczególne w pigułce

Poniższa tabela zbiera to, co najważniejsze w leczeniu alkoholizmu kobiet:

Czy terapia grupowa jest dla kobiety stresogenna?

Skoro kobiety alkoholiczki są mocniej napiętnowane, pojawia się pytanie: czy terapia grupowa nie jest dla nich zbyt obciążająca? Przecież pacjentka musi przyznać się, że pije.

Terapeuci odpowiadają, że jest wręcz przeciwnie. Terapia grupowa skupia osoby, które łączy dokładnie ten sam problem — a przed nimi otworzyć się o wiele łatwiej. Wstyd i obawa przed oceną są duże, ale to właśnie wspólnota doświadczenia je rozbraja.

Pacjentka czuje się jednocześnie anonimowa i zrozumiana. Zrozumienie, którego trudno szukać wśród najbliższych, kobiety znajdują wśród członkiń grupy — podobnie działają anonimowe grupy wsparcia.

Leczenie zaczyna się od znalezienia źródła problemu

Ośrodek wyspecjalizowany w alkoholizmie kobiet łączy spotkania grupowe z sesjami indywidualnymi — obie formy są skuteczne i najlepiej działają razem.

Terapia polega przede wszystkim na znalezieniu źródła problemu. Alkoholizm kobiet bywa spowodowany traumatycznymi przejściami z dzieciństwa, w tym doświadczeniem przemocy czy wykorzystania seksualnego.

Częstym źródłem bywa również syndrom opuszczonego gniazda — sytuacja, w której dorosłe dzieci opuszczają dom, a matka zostaje sama i czuje się niepotrzebna. To jeden z powodów, dla których prowadzimy też program terapii dla seniorek.

Alkoholizm kobiet a depresja

W ośrodkach nierzadko spotykamy kobiety, które jednocześnie zmagają się z alkoholizmem i depresją. Złe samopoczucie, obniżone poczucie własnej wartości i nastroje depresyjne nie tylko towarzyszą piciu — bywają wręcz jego powodem. Kolorowy, elegancki drink poprawia nastrój i pozwala uciec od kłopotów.

Kiedy kobieta sięga po alkohol w celu poprawy nastroju, jest to sygnał problemu z nałogiem — nawet jeśli nigdy nie upija się do utraty przytomności. Liczy się regularność, a nie ilość. To typowy obraz wysokofunkcjonującej alkoholiczki.

Problem w tym, że wielu specjalistów skupia się wyłącznie na depresji. Podejście holistyczne wymaga leczenia obu zaburzeń naraz — piszemy o tym szerzej we wpisie o podwójnej diagnozie.

Czy alkoholizm kobiet jest uwarunkowany emocjonalnie?

Mówi się, że o ile uzależnienia behawioralne wiążą się ze zniekształceniami poznawczymi, o tyle do alkoholizmu przyczyniają się przede wszystkim problemy emocjonalne. Terapeuci to potwierdzają: kobiecy alkoholizm bardzo często wynika z nieradzenia sobie z trudnymi stanami emocjonalnymi.

Ich najczęstsze źródła to:

• Sytuacja domowa — rola żony i matki oraz tak zwana domowa samotność. Siedzenie w domu po urodzeniu dziecka oznacza mocno ograniczony kontakt z ludźmi.
• Natłok obowiązków — przeciążenie, które rodzi rozdrażnienie i problemy ze snem.
• Presja oczekiwań — konieczność bycia dobrą matką, żoną i pracownicą jednocześnie.

Wówczas alkohol wydaje się pomocny. Warto też dodać, że od kobiet kulturowo oczekuje się dźwigania emocji całej rodziny, a jednocześnie odmawia im się prawa do słabości — co nasila poczucie winy i lęk. Wpływ nałogu na bliskich opisujemy we wpisie Jak alkoholizm wpływa na życie rodzinne.

Dobra wiadomość jest taka, że wszystkie te przyczyny da się przepracować w terapii. Poznaj naszą terapię alkoholizmu lub po prostu skontaktuj się z nami — pierwsza rozmowa niczego nie przesądza.