
Dawka śmiertelna alkoholu: ile to promili i od czego zależy
Za dawkę śmiertelną alkoholu uznaje się zwykle stężenie około 4 promili (4‰) we krwi. Już od 3‰ człowiek może zapaść w śpiączkę, wychłodzić się i przestać prawidłowo oddychać, a zgony zdarzają się także przy niższych wartościach, na przykład po zachłyśnięciu się wymiocinami albo gdy alkohol łączy się z lekami nasennymi czy opioidami. W literaturze toksykologicznej podaje się też ilość wypitego alkoholu: 5-8 g czystego etanolu na kilogram masy ciała u dorosłych i około 3 g/kg u dzieci. Żadna z tych liczb nie wyznacza granicy bezpieczeństwa.
Jeśli ktoś obok ciebie jest nieprzytomny po alkoholu, ma drgawki albo oddycha rzadko i nieregularnie, dzwoń pod 112. Co robić do przyjazdu karetki, opisujemy niżej w części o pierwszej pomocy.
Jeśli czytasz ten tekst, bo myślisz o odebraniu sobie życia, zadzwoń pod 116 123 albo 800 70 2222. Oba numery działają całą dobę i są bezpłatne.
Ile promili to dawka śmiertelna?
Dawka śmiertelna to zwykle stężenie od około 4‰ alkoholu we krwi. Według materiałów PARPA powyżej tej granicy pojawia się głęboka śpiączka i zaburzenia pracy ośrodków w mózgu, które sterują oddychaniem i krążeniem. Podręcznik MSD podaje, że stężenie od 4‰ może zakończyć się zgonem, a autorzy przeglądu z zakresu medycyny sądowej z 2019 roku zebrali progi przyjmowane przez różnych badaczy: mieszczą się między 3,5 a 4‰.
Tak zmienia się stan człowieka wraz ze stężeniem alkoholu we krwi:
| Stężenie we krwi | Co się dzieje |
|---|---|
| 0,3-0,5‰ | Lepszy nastrój i większa pewność siebie, lekkie zaburzenia równowagi, gorsza koordynacja wzrokowo-ruchowa, słabsza ocena własnego stanu |
| 0,5-0,7‰ | Gorsza sprawność ruchowa, wolniejszy refleks, gadatliwość, słabsza samokontrola |
| 0,7-2‰ | Zaburzenia równowagi i koordynacji, wydłużony czas reakcji, błędy w myśleniu, drażliwość i skłonność do agresji, szybsze bicie serca |
| 2-3‰ | Bełkotliwa mowa, chwianie się i przewracanie, silna senność, utrata kontroli nad własnym zachowaniem |
| 3-4‰ | Spadek ciśnienia i temperatury ciała, słabnące odruchy, głębokie zaburzenia świadomości aż do śpiączki |
| Powyżej 4‰ | Głęboka śpiączka, zaburzenia pracy ośrodka oddechowego i krążenia, ryzyko ich porażenia i zgonu |
Dla porównania: polskie prawo uznaje za stan nietrzeźwości stężenie powyżej 0,5‰, a od 0,2‰ mówi o stanie po użyciu alkoholu.
Te progi są uśrednione i nie działają jak bariera. U osób, które piją od lat, tolerancja przesuwa objawy: bywają przytomne i sprawne przy 3-4‰, przy których ktoś pijący okazjonalnie traci przytomność. Taką „mocną głowę”, czyli możliwość wypicia więcej niż dawniej, PARPA uważa za sygnał ostrzegawczy. Autorzy wspomnianego przeglądu piszą z kolei, że śmiertelny próg nie jest jasno określony i wydaje się niższy, niż się zwykle przyjmuje.
Ile wódki albo piwa to dawka śmiertelna?
Tej granicy nie da się uczciwie podać w butelkach, bo ta sama ilość wódki u jednej osoby skończy się snem, a u drugiej śpiączką. Dawkę śmiertelną opisuje się w gramach czystego alkoholu na kilogram masy ciała. Europejska Agencja Leków, powołując się na dane toksykologiczne z lat 80., podaje 5-8 g/kg u dorosłych i 3 g/kg u dzieci.
Ta liczba mówi, ile ktoś wypił, a nie ile ma we krwi, dlatego nie da się jej wprost zamienić na promile: alkohol wchłania się stopniowo, a wątroba w tym czasie część już rozkłada. To samo opracowanie EMA podaje, że już powyżej 1,8 g/kg stężenie może przekroczyć 3‰, a wtedy grozi śpiączka, wychłodzenie i zaburzenia oddychania. Zagrożenie życia zaczyna się więc dużo wcześniej niż przy 5 g/kg.
Rodzaj trunku nie ma znaczenia. W piwie, winie i wódce jest ten sam alkohol etylowy, różni się tylko jego ilość w porcji. Żeby porównać napoje, używa się porcji standardowej, która w Polsce i w Europie oznacza 10 g czystego alkoholu.
| Napój | Jedna porcja standardowa (10 g alkoholu) | Typowa butelka |
|---|---|---|
| Piwo 5% | 250 ml | 0,5 l: ok. 2 porcje |
| Wino 12% | 100 ml | 0,75 l: ok. 7,5 porcji |
| Wódka 40% | 30 ml | 0,5 l: ok. 17 porcji |
Organizm usuwa średnio około 0,15‰ na godzinę i żadne jedzenie, napój ani suplement tego nie przyspieszają. Kiedy kolejne porcje trafiają do krwi szybciej, niż wątroba je rozkłada, stężenie rośnie z każdym kieliszkiem. Dlatego najgroźniejsze jest wypicie dużej ilości w krótkim czasie, na przykład „na raz”, na zakład albo w grach alkoholowych.
Od czego zależy dawka śmiertelna?
Stężenie alkoholu we krwi i ryzyko zatrucia zależą od kilku rzeczy jednocześnie. Amerykański instytut NIAAA wymienia wiek, tolerancję, płeć, tempo picia, przyjmowane leki i to, ile ktoś zjadł. PARPA dodaje do tej listy masę ciała.
- Płeć. Kobieta i mężczyzna o tej samej masie ciała, którzy wypiją tyle samo porcji, nie będą mieli tego samego stężenia. U kobiety może być ono nawet o 40% wyższe: kobiety mają mniej wody w organizmie, alkohol rozkłada się u nich prawie wyłącznie w wątrobie, a estrogeny przyspieszają jego wchłanianie.
- Masa ciała. Im mniejsza masa ciała, tym wyższe stężenie po tej samej ilości alkoholu.
- Tempo picia. Kilka kieliszków w ciągu godziny daje dużo wyższe stężenie niż ta sama ilość rozłożona na cały wieczór.
- Jedzenie. Według NIAAA posiłek spowalnia wchłanianie alkoholu i obniża jego najwyższe stężenie we krwi mniej więcej o jedną trzecią. Na pusty żołądek stężenie rośnie szybciej.
- Leki i narkotyki. Alkohol w połączeniu z opioidami (także przeciwbólowymi na receptę), lekami nasennymi, benzodiazepinami, a nawet z lekami przeciwhistaminowymi bez recepty łatwiej prowadzi do przedawkowania.
- Wiek. NIAAA zwraca uwagę na nastolatków i młodych dorosłych, którzy piją dużo naraz. U małych dzieci śpiączka, spadek cukru we krwi i wychłodzenie mogą pojawić się już przy 0,5-1‰.
Jeśli dziecko napiło się alkoholu, nie czekaj na objawy: dzwoń pod 112 albo od razu jedź z nim do lekarza.
Objawy zatrucia alkoholem: kiedy dzwonić pod 112
Dzwoń pod 112, gdy osoba po alkoholu traci przytomność, nie da się jej dobudzić, ma drgawki albo oddycha rzadko lub nieregularnie. Na zatrucie wskazują:
- splątanie, bełkotliwa mowa albo brak kontaktu,
- wymioty, zwłaszcza u osoby półprzytomnej,
- drgawki,
- wolny oddech (mniej niż 8 oddechów na minutę) albo nieregularny, z przerwami 10 sekund i dłuższymi,
- wolne tętno,
- blada lub sinawa skóra, zimna i wilgotna w dotyku, niska temperatura ciała,
- osłabione odruchy, na przykład brak odruchu wymiotnego,
- utrata przytomności.
Stężenie alkoholu może rosnąć jeszcze po tym, jak ktoś przestał pić albo zasnął, bo alkohol dalej wchłania się z żołądka i jelit. Osoba, która „tylko śpi”, po godzinie może być w dużo gorszym stanie. Bez odruchu wymiotnego łatwo zachłystuje się wymiocinami i dusi się. Nawet jeśli przeżyje, ciężkie zatrucie może zostawić trwałe uszkodzenie mózgu.
Pierwsza pomoc przy zatruciu alkoholem
Zadzwoń pod 112 i nie zostawiaj tej osoby samej do przyjazdu pomocy. Dyspozytor może poprowadzić cię przez kolejne kroki, a poniższa lista pomoże przetrwać czas oczekiwania.
Co robić do przyjazdu karetki
- Powiedz dyspozytorowi, co i ile ta osoba wypiła, czy brała leki albo narkotyki i co wiesz o jej chorobach.
- Jeśli jest przytomna, pomóż jej usiąść. Jeśli może przełykać i nie wymiotuje, podaj jej trochę wody do popijania.
- Jeśli jest nieprzytomna, ale oddycha, ułóż ją w pozycji bocznej ustalonej, żeby wymiociny nie zatkały dróg oddechowych.
- Okryj ją kurtką albo kocem, żeby się nie wychłodziła.
- Zostań przy niej i obserwuj oddech. Jeśli przestanie oddychać, powiedz o tym dyspozytorowi i postępuj według jego wskazówek.
Czego nie robić
- Nie zostawiaj jej, żeby „odespała”.
- Nie podawaj kawy ani napojów z kofeiną.
- Nie wkładaj jej pod zimny prysznic ani do wanny: grozi to wychłodzeniem, upadkiem albo utratą przytomności w wodzie.
- Nie prowadzaj jej, żeby „rozchodziła” alkohol.
- Nie wywołuj wymiotów.
- Nie dawaj jej jedzenia ani kolejnego alkoholu.
Domowe sposoby nie przyspieszają trzeźwienia. PARPA wymienia wśród takich mitów rosół, ruch na świeżym powietrzu, zimny prysznic i suplementy, a NIAAA ostrzega, że przy zatruciu zimny prysznic, kawa i chodzenie mogą pogorszyć stan.
Odstawienie i wieloletnie picie też mogą zabić
Osoba uzależniona jest zagrożona także wtedy, gdy nagle przestaje pić, i wtedy, gdy pije latami. Według PARPA drgawki abstynencyjne pojawiają się u 5-15% osób uzależnionych po przerwaniu intensywnego picia, a majaczenie alkoholowe u około 5% w ciągu pierwszych 72 godzin. Majaczeniu towarzyszą gorączka i zaburzenia elektrolitowe, które mogą doprowadzić do niewydolności krążenia i zgonu, dlatego leczy się je w szpitalu.
Po długim ciągu nie odstawiaj alkoholu sama, bez konsultacji z lekarzem. Przy silnych objawach odstawienia leczenie zaczyna się na oddziale detoksykacyjnym, gdzie pobyt trwa zwykle kilka dni. Więcej o tym etapie piszemy we wpisie o detoksie w leczeniu alkoholizmu.
Wieloletnie picie uszkadza wątrobę (od stłuszczenia po nieodwracalną marskość), trzustkę, serce i układ nerwowy. Zaburzenia rytmu serca są jedną z przyczyn nagłych zgonów osób uzależnionych. Część szkód da się jednak zatrzymać: stłuszczenie wątroby ustępuje po odstawieniu alkoholu, a abstynencja może spowolnić postęp marskości.
Zatrucie alkoholem jako sygnał uzależnienia
Jedno upicie się do nieprzytomności nie przesądza o uzależnieniu, ale powtarzające się epizody pokazują, że picie wymyka się spod kontroli. PARPA wśród sygnałów ostrzegawczych, że picie staje się problemem, wymienia coraz częstsze upicia, luki w pamięci po piciu, picie mimo szkód i „ciche próby” ograniczenia picia, które mają przekonać otoczenie, że wszystko jest pod kontrolą. Jeśli rozpoznajesz to u siebie, przeczytaj, po jakich sygnałach poznać kobiecy alkoholizm.
Na tej samej liście PARPA jest picie w samotności, żeby ukryć je przed innymi. Kto pije sam, nie ma obok nikogo, kto zauważy objawy zatrucia i zadzwoni po pomoc. Bywa, że rodzina dopiero wtedy widzi skalę problemu, gdy znajduje mamę, żonę albo córkę nieprzytomną po alkoholu. Kiedy zagrożenie minie, przychodzi czas na rozmowę o leczeniu. Jak się do niej przygotować, piszemy w przewodniku dla bliskich.
W naszym ośrodku w Międzyrzeczu Górnym pod Bielskiem-Białą prowadzimy stacjonarną terapię alkoholizmu wyłącznie dla kobiet. Podstawowy pobyt trwa 4 tygodnie, program pogłębiony 6 tygodni. Leczenie zaczyna się od diagnozy lekarza psychiatry, a bliscy mogą wziąć udział w warsztatach psychoedukacyjnych dla rodzin. Na przyjęcie nie potrzebujesz skierowania. Ośrodek jest prywatny, a czym leczenie u nas różni się od leczenia w placówkach z umową z NFZ, opisujemy w porównaniu NFZ i leczenia prywatnego.
Oparciem w trzeźwieniu są też mityngi Anonimowych Alkoholików. W budynku ośrodka spotyka się grupa AA „Teresa”. Jeśli chcesz porozmawiać o terapii dla siebie albo kogoś bliskiego, skontaktuj się z nami.
Najczęściej zadawane pytania
Ile promili to dawka śmiertelna?
Ile wynosi dawka śmiertelna alkoholu w gramach?
Ile wódki to śmiertelna dawka?
Czy piwem można się śmiertelnie zatruć?
Czy kobieta szybciej zatruje się alkoholem niż mężczyzna?
Co robić, gdy ktoś jest nieprzytomny po alkoholu?
Czy częste upijanie się do nieprzytomności to już alkoholizm?
Źródła
- PARPA (obecnie KCPU). Alkohol: czy można pić bezpiecznie? Sprawdź, czy Twoje picie mieści się w granicach niskiego ryzyka szkód, 2018.
- European Medicines Agency. Information for the package leaflet regarding ethanol used as an excipient in medicinal products for human use (EMA/CHMP/43486/2018), 2018.
- MSD Manual Professional Version. Alcohol Toxicity and Withdrawal, 2025.
- Forensic Sciences Research. Forensic appraisal of death due to acute alcohol poisoning: three case reports and a literature review, 2019.
- NIAAA. Understanding the Dangers of Alcohol Overdose, 2025.
- NHS. Alcohol poisoning, 2026.
- Sejm RP (ISAP). Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. 2023 poz. 2151), 2023.
- NIAAA. The Truth About Holiday Spirits, 2025.
Powiązane artykuły

Uzależnienia ·
Mity o alkoholu i alkoholizmie, które opóźniają leczenie

Uzależnienia ·
Syndrom DDA u kobiet: objawy i relacja z samą sobą

Uzależnienia ·

