Przejdź do treści
Centrum Terapii Kobiet Logo
Ośrodek leczenia uzależnień kobiet

Dawka śmiertelna alkoholu: ile to promili i od czego zależy

Zaktualizowano Uzależnienia
mgr Gabriela FligPsycholog, Psychotraumatolog. Terapeuta uzależnień i współuzależnieńWeryfikacja merytoryczna: mgr Agnieszka Siejko-Kural

Za dawkę śmiertelną alkoholu uznaje się zwykle stężenie około 4 promili (4‰) we krwi. Już od 3‰ człowiek może zapaść w śpiączkę, wychłodzić się i przestać prawidłowo oddychać, a zgony zdarzają się także przy niższych wartościach, na przykład po zachłyśnięciu się wymiocinami albo gdy alkohol łączy się z lekami nasennymi czy opioidami. W literaturze toksykologicznej podaje się też ilość wypitego alkoholu: 5-8 g czystego etanolu na kilogram masy ciała u dorosłych i około 3 g/kg u dzieci. Żadna z tych liczb nie wyznacza granicy bezpieczeństwa.

Jeśli ktoś obok ciebie jest nieprzytomny po alkoholu, ma drgawki albo oddycha rzadko i nieregularnie, dzwoń pod 112. Co robić do przyjazdu karetki, opisujemy niżej w części o pierwszej pomocy.

Jeśli czytasz ten tekst, bo myślisz o odebraniu sobie życia, zadzwoń pod 116 123 albo 800 70 2222. Oba numery działają całą dobę i są bezpłatne.

Ile promili to dawka śmiertelna?

Dawka śmiertelna to zwykle stężenie od około 4‰ alkoholu we krwi. Według materiałów PARPA powyżej tej granicy pojawia się głęboka śpiączka i zaburzenia pracy ośrodków w mózgu, które sterują oddychaniem i krążeniem. Podręcznik MSD podaje, że stężenie od 4‰ może zakończyć się zgonem, a autorzy przeglądu z zakresu medycyny sądowej z 2019 roku zebrali progi przyjmowane przez różnych badaczy: mieszczą się między 3,5 a 4‰.

Tak zmienia się stan człowieka wraz ze stężeniem alkoholu we krwi:

Na podstawie ulotki PARPA „Alkohol: czy można pić bezpiecznie?”
Stężenie we krwiCo się dzieje
0,3-0,5‰Lepszy nastrój i większa pewność siebie, lekkie zaburzenia równowagi, gorsza koordynacja wzrokowo-ruchowa, słabsza ocena własnego stanu
0,5-0,7‰Gorsza sprawność ruchowa, wolniejszy refleks, gadatliwość, słabsza samokontrola
0,7-2‰Zaburzenia równowagi i koordynacji, wydłużony czas reakcji, błędy w myśleniu, drażliwość i skłonność do agresji, szybsze bicie serca
2-3‰Bełkotliwa mowa, chwianie się i przewracanie, silna senność, utrata kontroli nad własnym zachowaniem
3-4‰Spadek ciśnienia i temperatury ciała, słabnące odruchy, głębokie zaburzenia świadomości aż do śpiączki
Powyżej 4‰Głęboka śpiączka, zaburzenia pracy ośrodka oddechowego i krążenia, ryzyko ich porażenia i zgonu

Dla porównania: polskie prawo uznaje za stan nietrzeźwości stężenie powyżej 0,5‰, a od 0,2‰ mówi o stanie po użyciu alkoholu.

Te progi są uśrednione i nie działają jak bariera. U osób, które piją od lat, tolerancja przesuwa objawy: bywają przytomne i sprawne przy 3-4‰, przy których ktoś pijący okazjonalnie traci przytomność. Taką „mocną głowę”, czyli możliwość wypicia więcej niż dawniej, PARPA uważa za sygnał ostrzegawczy. Autorzy wspomnianego przeglądu piszą z kolei, że śmiertelny próg nie jest jasno określony i wydaje się niższy, niż się zwykle przyjmuje.

Ile wódki albo piwa to dawka śmiertelna?

Tej granicy nie da się uczciwie podać w butelkach, bo ta sama ilość wódki u jednej osoby skończy się snem, a u drugiej śpiączką. Dawkę śmiertelną opisuje się w gramach czystego alkoholu na kilogram masy ciała. Europejska Agencja Leków, powołując się na dane toksykologiczne z lat 80., podaje 5-8 g/kg u dorosłych i 3 g/kg u dzieci.

Ta liczba mówi, ile ktoś wypił, a nie ile ma we krwi, dlatego nie da się jej wprost zamienić na promile: alkohol wchłania się stopniowo, a wątroba w tym czasie część już rozkłada. To samo opracowanie EMA podaje, że już powyżej 1,8 g/kg stężenie może przekroczyć 3‰, a wtedy grozi śpiączka, wychłodzenie i zaburzenia oddychania. Zagrożenie życia zaczyna się więc dużo wcześniej niż przy 5 g/kg.

Rodzaj trunku nie ma znaczenia. W piwie, winie i wódce jest ten sam alkohol etylowy, różni się tylko jego ilość w porcji. Żeby porównać napoje, używa się porcji standardowej, która w Polsce i w Europie oznacza 10 g czystego alkoholu.

Przeliczenia według PARPA
NapójJedna porcja standardowa (10 g alkoholu)Typowa butelka
Piwo 5%250 ml0,5 l: ok. 2 porcje
Wino 12%100 ml0,75 l: ok. 7,5 porcji
Wódka 40%30 ml0,5 l: ok. 17 porcji

Organizm usuwa średnio około 0,15‰ na godzinę i żadne jedzenie, napój ani suplement tego nie przyspieszają. Kiedy kolejne porcje trafiają do krwi szybciej, niż wątroba je rozkłada, stężenie rośnie z każdym kieliszkiem. Dlatego najgroźniejsze jest wypicie dużej ilości w krótkim czasie, na przykład „na raz”, na zakład albo w grach alkoholowych.

Od czego zależy dawka śmiertelna?

Stężenie alkoholu we krwi i ryzyko zatrucia zależą od kilku rzeczy jednocześnie. Amerykański instytut NIAAA wymienia wiek, tolerancję, płeć, tempo picia, przyjmowane leki i to, ile ktoś zjadł. PARPA dodaje do tej listy masę ciała.

  • Płeć. Kobieta i mężczyzna o tej samej masie ciała, którzy wypiją tyle samo porcji, nie będą mieli tego samego stężenia. U kobiety może być ono nawet o 40% wyższe: kobiety mają mniej wody w organizmie, alkohol rozkłada się u nich prawie wyłącznie w wątrobie, a estrogeny przyspieszają jego wchłanianie.
  • Masa ciała. Im mniejsza masa ciała, tym wyższe stężenie po tej samej ilości alkoholu.
  • Tempo picia. Kilka kieliszków w ciągu godziny daje dużo wyższe stężenie niż ta sama ilość rozłożona na cały wieczór.
  • Jedzenie. Według NIAAA posiłek spowalnia wchłanianie alkoholu i obniża jego najwyższe stężenie we krwi mniej więcej o jedną trzecią. Na pusty żołądek stężenie rośnie szybciej.
  • Leki i narkotyki. Alkohol w połączeniu z opioidami (także przeciwbólowymi na receptę), lekami nasennymi, benzodiazepinami, a nawet z lekami przeciwhistaminowymi bez recepty łatwiej prowadzi do przedawkowania.
  • Wiek. NIAAA zwraca uwagę na nastolatków i młodych dorosłych, którzy piją dużo naraz. U małych dzieci śpiączka, spadek cukru we krwi i wychłodzenie mogą pojawić się już przy 0,5-1‰.

Jeśli dziecko napiło się alkoholu, nie czekaj na objawy: dzwoń pod 112 albo od razu jedź z nim do lekarza.

Objawy zatrucia alkoholem: kiedy dzwonić pod 112

Dzwoń pod 112, gdy osoba po alkoholu traci przytomność, nie da się jej dobudzić, ma drgawki albo oddycha rzadko lub nieregularnie. Na zatrucie wskazują:

  • splątanie, bełkotliwa mowa albo brak kontaktu,
  • wymioty, zwłaszcza u osoby półprzytomnej,
  • drgawki,
  • wolny oddech (mniej niż 8 oddechów na minutę) albo nieregularny, z przerwami 10 sekund i dłuższymi,
  • wolne tętno,
  • blada lub sinawa skóra, zimna i wilgotna w dotyku, niska temperatura ciała,
  • osłabione odruchy, na przykład brak odruchu wymiotnego,
  • utrata przytomności.

Stężenie alkoholu może rosnąć jeszcze po tym, jak ktoś przestał pić albo zasnął, bo alkohol dalej wchłania się z żołądka i jelit. Osoba, która „tylko śpi”, po godzinie może być w dużo gorszym stanie. Bez odruchu wymiotnego łatwo zachłystuje się wymiocinami i dusi się. Nawet jeśli przeżyje, ciężkie zatrucie może zostawić trwałe uszkodzenie mózgu.

Pierwsza pomoc przy zatruciu alkoholem

Zadzwoń pod 112 i nie zostawiaj tej osoby samej do przyjazdu pomocy. Dyspozytor może poprowadzić cię przez kolejne kroki, a poniższa lista pomoże przetrwać czas oczekiwania.

Co robić do przyjazdu karetki

  1. Powiedz dyspozytorowi, co i ile ta osoba wypiła, czy brała leki albo narkotyki i co wiesz o jej chorobach.
  2. Jeśli jest przytomna, pomóż jej usiąść. Jeśli może przełykać i nie wymiotuje, podaj jej trochę wody do popijania.
  3. Jeśli jest nieprzytomna, ale oddycha, ułóż ją w pozycji bocznej ustalonej, żeby wymiociny nie zatkały dróg oddechowych.
  4. Okryj ją kurtką albo kocem, żeby się nie wychłodziła.
  5. Zostań przy niej i obserwuj oddech. Jeśli przestanie oddychać, powiedz o tym dyspozytorowi i postępuj według jego wskazówek.

Czego nie robić

  • Nie zostawiaj jej, żeby „odespała”.
  • Nie podawaj kawy ani napojów z kofeiną.
  • Nie wkładaj jej pod zimny prysznic ani do wanny: grozi to wychłodzeniem, upadkiem albo utratą przytomności w wodzie.
  • Nie prowadzaj jej, żeby „rozchodziła” alkohol.
  • Nie wywołuj wymiotów.
  • Nie dawaj jej jedzenia ani kolejnego alkoholu.

Domowe sposoby nie przyspieszają trzeźwienia. PARPA wymienia wśród takich mitów rosół, ruch na świeżym powietrzu, zimny prysznic i suplementy, a NIAAA ostrzega, że przy zatruciu zimny prysznic, kawa i chodzenie mogą pogorszyć stan.

Odstawienie i wieloletnie picie też mogą zabić

Osoba uzależniona jest zagrożona także wtedy, gdy nagle przestaje pić, i wtedy, gdy pije latami. Według PARPA drgawki abstynencyjne pojawiają się u 5-15% osób uzależnionych po przerwaniu intensywnego picia, a majaczenie alkoholowe u około 5% w ciągu pierwszych 72 godzin. Majaczeniu towarzyszą gorączka i zaburzenia elektrolitowe, które mogą doprowadzić do niewydolności krążenia i zgonu, dlatego leczy się je w szpitalu.

Po długim ciągu nie odstawiaj alkoholu sama, bez konsultacji z lekarzem. Przy silnych objawach odstawienia leczenie zaczyna się na oddziale detoksykacyjnym, gdzie pobyt trwa zwykle kilka dni. Więcej o tym etapie piszemy we wpisie o detoksie w leczeniu alkoholizmu.

Wieloletnie picie uszkadza wątrobę (od stłuszczenia po nieodwracalną marskość), trzustkę, serce i układ nerwowy. Zaburzenia rytmu serca są jedną z przyczyn nagłych zgonów osób uzależnionych. Część szkód da się jednak zatrzymać: stłuszczenie wątroby ustępuje po odstawieniu alkoholu, a abstynencja może spowolnić postęp marskości.

Zatrucie alkoholem jako sygnał uzależnienia

Jedno upicie się do nieprzytomności nie przesądza o uzależnieniu, ale powtarzające się epizody pokazują, że picie wymyka się spod kontroli. PARPA wśród sygnałów ostrzegawczych, że picie staje się problemem, wymienia coraz częstsze upicia, luki w pamięci po piciu, picie mimo szkód i „ciche próby” ograniczenia picia, które mają przekonać otoczenie, że wszystko jest pod kontrolą. Jeśli rozpoznajesz to u siebie, przeczytaj, po jakich sygnałach poznać kobiecy alkoholizm.

Na tej samej liście PARPA jest picie w samotności, żeby ukryć je przed innymi. Kto pije sam, nie ma obok nikogo, kto zauważy objawy zatrucia i zadzwoni po pomoc. Bywa, że rodzina dopiero wtedy widzi skalę problemu, gdy znajduje mamę, żonę albo córkę nieprzytomną po alkoholu. Kiedy zagrożenie minie, przychodzi czas na rozmowę o leczeniu. Jak się do niej przygotować, piszemy w przewodniku dla bliskich.

W naszym ośrodku w Międzyrzeczu Górnym pod Bielskiem-Białą prowadzimy stacjonarną terapię alkoholizmu wyłącznie dla kobiet. Podstawowy pobyt trwa 4 tygodnie, program pogłębiony 6 tygodni. Leczenie zaczyna się od diagnozy lekarza psychiatry, a bliscy mogą wziąć udział w warsztatach psychoedukacyjnych dla rodzin. Na przyjęcie nie potrzebujesz skierowania. Ośrodek jest prywatny, a czym leczenie u nas różni się od leczenia w placówkach z umową z NFZ, opisujemy w porównaniu NFZ i leczenia prywatnego.

Oparciem w trzeźwieniu są też mityngi Anonimowych Alkoholików. W budynku ośrodka spotyka się grupa AA „Teresa”. Jeśli chcesz porozmawiać o terapii dla siebie albo kogoś bliskiego, skontaktuj się z nami.

Najczęściej zadawane pytania

Ile promili to dawka śmiertelna?
Za śmiertelnie niebezpieczne uznaje się zwykle stężenie około 4‰ we krwi. Już od 3‰ grozi śpiączka, wychłodzenie i zaburzenia oddychania, a zgon może nastąpić także przy niższym stężeniu, na przykład po zachłyśnięciu się wymiocinami albo po połączeniu alkoholu z lekami nasennymi lub opioidami.
Ile wynosi dawka śmiertelna alkoholu w gramach?
W literaturze toksykologicznej podaje się 5-8 g czystego alkoholu na kilogram masy ciała u dorosłych i około 3 g/kg u dzieci. To ilość wypita, a nie stężenie we krwi. Nie jest to granica bezpieczeństwa: według Europejskiej Agencji Leków już powyżej 1,8 g/kg stężenie może przekroczyć 3‰, a wtedy grozi śpiączka.
Ile wódki to śmiertelna dawka?
Nie da się tego uczciwie podać w butelkach ani kieliszkach, bo zależy to od masy ciała, płci, tempa picia, jedzenia, leków i tolerancji. Ta sama ilość jednej osobie da sen, a drugiej śpiączkę. Jeśli ktoś po alkoholu traci przytomność albo źle oddycha, dzwoń pod 112. Jeśli szukasz tej informacji, bo myślisz o odebraniu sobie życia, zadzwoń pod 116 123 albo 800 70 2222, całą dobę i bezpłatnie.
Czy piwem można się śmiertelnie zatruć?
Tak. W piwie, winie i wódce jest ten sam alkohol etylowy, różni się tylko jego ilość w porcji: 250 ml piwa 5%, 100 ml wina 12% i 30 ml wódki 40% to po około 10 g czystego alkoholu. O zatruciu decyduje łączna ilość alkoholu i tempo picia, a nie rodzaj trunku.
Czy kobieta szybciej zatruje się alkoholem niż mężczyzna?
Po tej samej liczbie porcji kobieta osiąga wyższe stężenie alkoholu we krwi, według PARPA nawet o 40% wyższe niż mężczyzna o tej samej masie ciała. Kobiety mają mniej wody w organizmie, alkohol rozkłada się u nich prawie wyłącznie w wątrobie, a estrogeny przyspieszają jego wchłanianie. Do stanu zagrażającego życiu może więc u nich dojść po mniejszej ilości alkoholu.
Co robić, gdy ktoś jest nieprzytomny po alkoholu?
Zadzwoń pod 112. Jeśli oddycha, ułóż go w pozycji bocznej ustalonej, okryj kocem i zostań przy nim do przyjazdu karetki. Nie zostawiaj go, żeby odespał, nie podawaj kawy, nie wkładaj pod zimny prysznic i nie wywołuj wymiotów. Stężenie alkoholu może rosnąć jeszcze po zaśnięciu.
Czy częste upijanie się do nieprzytomności to już alkoholizm?
Samo upicie się nie przesądza o uzależnieniu, ale powtarzające się upicia, luki w pamięci po piciu, picie mimo szkód i „ciche próby” ograniczania picia to według PARPA sygnały ostrzegawcze, że picie staje się problemem. Rozpoznanie uzależnienia stawia lekarz albo specjalista psychoterapii uzależnień.

Źródła

  1. PARPA (obecnie KCPU). Alkohol: czy można pić bezpiecznie? Sprawdź, czy Twoje picie mieści się w granicach niskiego ryzyka szkód, 2018.
  2. European Medicines Agency. Information for the package leaflet regarding ethanol used as an excipient in medicinal products for human use (EMA/CHMP/43486/2018), 2018.
  3. MSD Manual Professional Version. Alcohol Toxicity and Withdrawal, 2025.
  4. Forensic Sciences Research. Forensic appraisal of death due to acute alcohol poisoning: three case reports and a literature review, 2019.
  5. NIAAA. Understanding the Dangers of Alcohol Overdose, 2025.
  6. NHS. Alcohol poisoning, 2026.
  7. Sejm RP (ISAP). Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. 2023 poz. 2151), 2023.
  8. NIAAA. The Truth About Holiday Spirits, 2025.

Chętnie odpowiemy na wszystkie Wasze pytania