Złość — kiedy staje się nałogiem i jak niszczy życie

Czy chcesz zobaczyć, jaki wpływ na twoje życie ma złość? Złościoholicy odpowiadają na to pytanie jednym słowem: nie — zauważa Ron Potter-Efron, autor książki „Życie ze złością”. Wygodniej jest przecież nie dostrzegać prawdy.

Tak jak ośrodki leczenia alkoholizmu, tak i placówki leczące uzależnienie od złości pełne są osób nieprzyznających się do problemu. Po to właśnie jest terapia — ma uświadomić, jak nałóg wpływa na życie. No właśnie, jak?

8 sfer życia atakowanych przez złość

Szczególnie destrukcyjnie wpływa na życie długotrwała złość — pisze Potter-Efron. Obrazowo można to porównać do bałaganu, który stopniowo zajmuje cały pokój.

Poniższa tabela pokazuje, co konkretnie niszczy nałogowa złość:

Zdrowie, rodzina, praca — co konkretnie tracisz

Złościoholizm prowadzi nie tylko do utraty zdrowia, ale bywa, że i życia. Nie chodzi wyłącznie o zawały — atakom złości sprzyjają również obrażenia ciała: bójki, uderzenie pięścią w ścianę, a wściekła kierowczyni jest potencjalną ofiarą wypadku. Agresja bywa kierowana nie tylko do innych, ale bardzo często do siebie.

O tym, co dokładnie złość robi z sercem, jak dziedziczy się w rodzinie i które zawody są na nią najbardziej narażone, piszemy szczegółowo we wpisie Nałogowa złość a zdrowie.

Jeśli zastanawiasz się, czy masz problem, zadaj sobie jedno pytanie: czy twoja złość niepokoi kogoś z rodziny? Jeśli niepokoi choćby jedną osobę, problem prawdopodobnie istnieje. Jeśli kilka — możesz być pewna.

W pracy sygnałami są nagany, zwolnienia i stracone awanse. Terapia pomaga tu przenieść punkt ciężkości: szukać przyczyny w sobie, a nie w szefie czy współpracownikach.

Złość uderza też w portfel — od zbitych w ataku furii talerzy po koszty leczenia. Kosztuje również przyjaźnie: w ataku furii łatwo zniszczyć nie tylko szklankę, ale i niejedną relację. Z czasem pojawia się pustka i utrata spokoju ducha, ale sferę wartości da się odbudować nawet z tak zwanego dna.

Warto dodać, że skłonność do wybuchów bywa powiązana z temperamentem — piszemy o tym we wpisie Nałogi a temperament.

Dlaczego trwamy w złości?

Potter-Efron uważa, że jeśli choćby jedna z wymienionych sfer wygląda destrukcyjnie, złościoholizm jest problemem. Niestety, wielu nałogowców nie dopuszcza tego do siebie.

Powodem trwania w złości bywa:

• unikanie odpowiedzialności — łatwiej obwiniać innych niż spojrzeć na siebie,
• nawyk — złość staje się automatyczną reakcją na wszystko,
• poczucie władzy i kontroli — gniew daje złudzenie siły,
• brak umiejętności komunikacyjnych — brak innego języka do wyrażania potrzeb,
• unikanie ludzi oraz ich uczuć — złość skutecznie trzyma innych na dystans,
• tak zwana gorączka złości — samo napięcie bywa pobudzające.

Pora na terapię

Przychodzi jednak moment na konkretne działanie. Dobra terapia pomaga uświadomić sobie, że swój nastrój możesz poprawić tylko ty sama — nie zmieniając otoczenia, lecz sposób reagowania.

Jedna z pierwszych rad brzmi zaskakująco prosto: walkę z patologiczną złością dobrze zacząć od powiedzenia bliskim o swoim zamiarze. To zamienia prywatne postanowienie w zobowiązanie.

Warto przy tym pamiętać, że nie każda złość wymaga leczenia — bywa ona ważnym sygnałem i sojusznikiem. Kiedy terapia jest zbędna, a kiedy konieczna, wyjaśniamy we wpisie Terapia uzależnień od złości — kiedy niekonieczna?.

Jeśli rozpoznajesz u siebie opisane sygnały, poznaj naszą terapię uzależnień lub po prostu skontaktuj się z nami.