Bigoreksja – uzależnienie od przyrostu mięśni

Uzależnić można się nie tylko od substancji, ale i od budowania mięśni. Jeśli ktoś przez większość dnia myśli o treningu i „dobiciu” wysokobiałkowej diety, a mimo muskularnej sylwetki czuje się „za chudy” — to możliwa bigoreksja.

To nie kaprys ani próżność. Bigoreksja to rozpoznane zaburzenie — a jej najgroźniejszym elementem bywają sterydy.

Bigoreksja w skrócie

Najważniejsze jest to, co widać w drugim wierszu: bigorektyk, choć umięśniony, widzi w lustrze osobę zbyt drobną. To odwrotność anoreksji — ten sam zaburzony obraz ciała, tylko z przeciwnym znakiem.

Co to jest bigoreksja?

Bigoreksja (dysmorfia mięśniowa) to obsesyjne dążenie do umięśnienia połączone z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała.

Kluczowy jest ten drugi element. Bigorektyk nie widzi siebie realistycznie — uważa się za „za chudego” nawet wtedy, gdy jego sylwetka jest wyraźnie muskularna. Źródłem jest brak akceptacji własnego wyglądu — dokładnie tak jak przy dysmorfofobii, której bigoreksja jest szczególną odmianą.

Podobnie jak anorektyk czy bulimik, bigorektyk za bardzo skupia się na wyglądzie: nieustannie ćwiczy, trzyma restrykcyjną dietę i sięga po suplementy. Kontroluje każdy posiłek — je głównie w domu, a na wyjścia bierze zapakowaną sałatkę — i stale jest z siebie niezadowolony.

Sygnały ostrzegawcze

Na bigoreksję mogą wskazywać:

• ważenie się kilka razy dziennie i częste mierzenie obwodu mięśni,
• nieustanne ćwiczenie — niemal bez przerwy,
• obsesyjne pogłębianie wiedzy o kulturystyce i wymiana doświadczeń w internecie,
• unikanie spotkań rodzinnych i towarzyskich z powodu treningów i sztywnych pór posiłków,
• objawy sugerujące przyjmowanie sterydów (o nich niżej).

Najbardziej alarmujący jest przedostatni punkt. Gdy trening i pory posiłków zaczynają wypierać relacje i normalne życie, pasja zamieniła się w nałóg — a to sygnał, by szukać pomocy.

Groźne skutki sterydów

To najważniejsza, „zdrowotna” część wpisu. Żeby szybciej uzyskać efekty, bigorektyk często sięga po sterydy anaboliczne — i tu zaczyna się realne zagrożenie życia.

Nadużywanie sterydów prowadzi do:

• chorób serca, zapalenia wątroby, niewydolności nerek,
• zahamowania wzrostu u młodych osób,
• impotencji i łysienia u mężczyzn,
• obniżenia głosu, nadmiernego owłosienia i zaburzeń cyklu menstruacyjnego u kobiet,
• wahań nastroju, impulsywności i agresji (tzw. „steroid rage”),
• objawów widocznych na ciele: obrzęków twarzy i nóg (zatrzymanie wody), trądziku na plecach i ramionach, siniaków, rozstępów, przebarwień skóry.

Groźne jest też samo odstawienie — powoduje apatię, osłabienie i gwałtowną zmianę masy mięśniowej w tłuszczową. Sterydy anaboliczne to nie „suplement” — to substancje, które przy nadużyciu uszkadzają narządy i psychikę.

Skąd się bierze bigoreksja?

Przyczyną nie jest sama siłownia. Składają się na nią dwie rzeczy:

1. Brak samoakceptacji — fundament większości zaburzeń obrazu ciała.
2. Kulturowy ideał piękna — kult młodości i muskularnej sylwetki, obecny w reklamach, mediach i internecie.

Warto tu dodać coś, o czym łatwo zapomnieć. Wizerunki z mediów są nierealne — retuszowane, a często wsparte drogimi zabiegami. Porównujemy się z obrazem, którego nie ma — i zawsze wypadamy „gorzej”.

Jest też trzeci, ukryty mechanizm: ucieczka. Rozbudowywanie mięśni bywa sposobem na zagłuszenie stresu, frustracji i problemów w pracy czy relacjach — tak jak inni sięgają po alkohol. To ten sam schemat, który opisujemy przy innych uzależnieniach.

Kto choruje na bigoreksję?

Typowy obraz to młody mężczyzna około 20. roku życia, korzystający z internetu i oglądający zdjęcia umięśnionych sportowców.

Szczególnie narażone są osoby, które:

• wcześniej zmagały się z nadwagą lub wątłą sylwetką i czuły z tego powodu brak akceptacji rówieśników,
• miały już zaburzenia odżywiania — anoreksję, bulimię czy ortoreksję, bo ich wspólną bazą jest krytyczne postrzeganie własnego ciała i brak wiary w siebie.

Choć bigoreksja dotyka głównie mężczyzn, mechanizm zaburzonego obrazu ciała jest wspólny dla obu płci — a u kobiet częściej przybiera postać anoreksji czy bulimii.

Kiedy szukać pomocy

W razie rozpoznania bigoreksji warto zgłosić się do poradni leczenia uzależnień lub do specjalisty zdrowia psychicznego — zwłaszcza gdy w grę wchodzą sterydy.

Zareaguj, gdy:

• trening i dieta wypierają relacje, pracę i odpoczynek,
• pojawiają się objawy sterydowe lub sięganie po nie,
• mimo muskularnej sylwetki czujesz się „za chudy” i wciąż niezadowolony.

Jeśli rozpoznajesz te sygnały u siebie lub bliskiej osoby, skontaktuj się z nami — pomożemy albo skierujemy do właściwego specjalisty. Warto też przeczytać o pokrewnych zaburzeniach: dysmorfofobii i tanoreksji.