„Udowodnię wam, że jestem w porządku!” — terapia to nie sąd

„Ja wam udowodnię i mężowi również, że jestem w porządku!!” — to zdanie pada w naszym krótkim materiale i doskonale opisuje odruch, z którym przychodzi na terapię bardzo wiele kobiet. Kiedy ktoś bliski wyraża niepokój, naturalną reakcją bywa obrona — udowodnienie, że wszystko jest okej i że nie ma się czego bać.

Problem w tym, że terapia to nie sąd ani prokuratura. Nikt nie siedzi tam po to, żeby Cię ocenić i wydać wyrok. To miejsce, w którym możesz w końcu przestać się bronić i po prostu stanąć w prawdzie — bez udowadniania czegokolwiek nikomu, nawet sobie.

„Udowodnię wam, że jestem w porządku” — skąd bierze się ta reakcja?

Rozmowa o piciu rzadko zaczyna się delikatnie. Zwykle poprzedza ją kilka miesięcy napięcia, aluzji i wieczorów, po których nikt się nie odzywa. Kiedy w końcu pada zdanie „martwię się o ciebie”, odruch obrony włącza się szybciej niż jakakolwiek refleksja.

To zrozumiałe. Za tym odruchem stoi zwykle nie pycha, tylko wstyd i lęk przed byciem uznaną za złą matkę, złą żonę, kogoś gorszego. Kobiety płacą za problem alkoholowy wyższą cenę społeczną niż mężczyźni — piszemy o tym w tekście o podwójnym piętnie i stygmatyzacji alkoholiczek.

Do tego dochodzi zmęczenie. Jeśli od miesięcy słyszysz pytania o to, ile wypiłaś i gdzie byłaś, „udowodnię wam” bywa po prostu próbą odzyskania kontroli nad własnym obrazem.

Kogo tak naprawdę próbujesz przekonać?

Udowadnianie ma jedną wadę: nigdy się nie kończy. Nawet jeśli przekonasz męża, że tym razem wszystko było pod kontrolą, dowód trzeba będzie przedstawić ponownie za tydzień. Dowodzenie niewinności to praca na pełen etat, w której nie ma awansu.

Warto zadać sobie pytanie, które w gabinecie pada bardzo często: czy naprawdę chodzi o męża i rodzinę — czy o to, żeby samej nie musieć przyznać, jak jest? Bardzo często wersja „dla nich” jest w istocie wersją, w którą sama chcesz uwierzyć.

Ten mechanizm nie jest wymysłem ani złą wolą. To sposób, w jaki uzależnienie chroni samo siebie — opisujemy go szerzej we wpisie o tym, dlaczego osoba pijąca nie widzi problemu. Dopóki trwa udowadnianie, nie ma miejsca na pytanie „co ja właściwie czuję?”.

Terapia to nie sąd ani prokuratura

W gabinecie nie ma ławy oskarżonych. Nie ma też prokuratora, obrony ani wyroku — a terapeutka nie jest po to, żeby Cię osądzić. Jest po to, żeby Cię zrozumieć.

To nie jest miła deklaracja, tylko warunek, żeby terapia w ogóle działała. Terapeuta pracuje z tym, co usłyszy, więc im mniej musisz ukrywać, tym więcej można zmienić. Praca nad ocenianiem siebie samej i nad poczuciem winy jest zresztą częścią programu, a nie jego skutkiem ubocznym — więcej o tym, po co właściwie jest ten proces, znajdziesz w tekście co jest celem psychoterapii uzależnień.

Jak mówi mgr Gabriela Flig, psycholog, psychotraumatolog i dyrektorka naszego ośrodka, która sama ma za sobą doświadczenie uzależnienia: terapia to miejsce, w którym możesz w końcu przestać się bronić.

Czego kobiety boją się przed pierwszą rozmową

Obawy przed pierwszym kontaktem powtarzają się niemal co do zdania. Poniżej zestawiamy je z tym, jak ta rozmowa wygląda naprawdę.

Co się dzieje, kiedy przestajesz się bronić

Odpuszczenie obrony brzmi jak przegrana, a jest dokładnie odwrotnie. Kiedy przestajesz udowadniać, odzyskujesz energię, która przez lata szła na pilnowanie wersji wydarzeń. W praktyce zmienia się kilka rzeczy:

1. Kończy się rola oskarżonej — rozmowa przestaje być przesłuchaniem, a zaczyna dotyczyć tego, co czujesz.
2. Przestajesz zarządzać cudzymi podejrzeniami — nie musisz pamiętać, komu co powiedziałaś.
3. Pojawia się miejsce na prawdziwe pytania — od kiedy tak jest, przed czym uciekam, czego mi brakuje.
4. Wraca sprawczość — decyzje podejmujesz dla siebie, a nie na złość albo na pokaz.

Właśnie tym jest pierwszy krok programu 12 kroków: nie kapitulacją, tylko przyznaniem, jak jest — pisaliśmy o tym we wpisie o bezsilności. Przyznanie „nie radzę sobie” nie jest wyrokiem. Jest początkiem.

Dyskrecja, L4 i inne rzeczy, o które pytasz najczęściej

Za lękiem przed oceną kryją się zwykle bardzo konkretne pytania. Odpowiadamy na nie wprost, bo najczęściej to one blokują pierwszy telefon:

• Anonimowość — w ośrodku obowiązuje pełna dyskrecja i ochrona danych osobowych. Zwracamy się do siebie po imieniu, a personel zna pacjentki tylko z imienia.
• Zwolnienie lekarskie — na wniosek pacjentki wystawiamy L4, a na zwolnieniu nie ma danych ośrodka terapii uzależnień.
• Skierowanie — nie jest potrzebne. Termin rozpoczęcia terapii ustala się telefonicznie.
• Rodzina — bliscy nie zostają sami; prowadzimy warsztaty i konsultacje w ramach programu ośrodka.

Jeśli wciąż zastanawiasz się, czy Twoje picie w ogóle „kwalifikuje się” do terapii, pomocna będzie lista sygnałów z tekstu czy jestem kobietą alkoholiczką.

Jeśli ciągle musisz coś udowadniać, to jest sygnał

Zdrowa relacja z alkoholem nie wymaga adwokata. Nie trzeba dowodzić, że picie herbaty jest pod kontrolą — potrzeba obrony pojawia się dopiero wtedy, gdy gdzieś w środku wiesz, że coś jest nie tak.

Dlatego samo zdanie „ja wam udowodnię” warto potraktować poważnie. Jeśli czujesz, że ciągle musisz komuś coś udowadniać, to może być właśnie ten sygnał, żeby spróbować czegoś innego — zamiast kolejnej rundy tłumaczeń.

Jesteśmy jedynym w Polsce certyfikowanym ośrodkiem leczenia uzależnień wyłącznie dla kobiet, a terapię prowadzimy w kameralnych grupach kobiecych, w atmosferze wolnej od oceny. Zobacz, jak wygląda terapia uzależnień w naszym ośrodku, albo po prostu napisz lub zadzwoń do nas — pierwsza rozmowa do niczego Cię nie zobowiązuje.