Uzależniona kobieta – jak jej pomóc? Program przeciwko stygmatyzacji alkoholiczek

Mężczyzna z puszką piwa pod sklepem rzadko kogokolwiek dziwi. Uzależniona kobieta wymyka się kulturowym standardom — jest wręcz objęta tabu.

To piętno nie jest tylko przykre. Ono realnie utrudnia leczenie — bo każe pić w ukryciu i odwlekać decyzję o pomocy. Ten wpis o tym, skąd się bierze i jak mimo niego pomóc.

Podwójne piętno w skrócie

To jest sedno problemu: kobieta dźwiga podwójny ciężar — chorobę i wstyd za samo bycie chorą. Dlatego pomoc dla uzależnionej kobiety musi zajmować się nie tylko piciem, ale i piętnem.

Dlaczego kobieta pije po kryjomu

Upijający się mężczyzna bywa w naszej kulturze traktowany pobłażliwie — co najwyżej jako „śmieszny”. Kobieta pod wpływem alkoholu rzadko uchodzi za zabawną — częściej jest znieważana i oskarżana o demoralizację.

Różnica jest głęboka: u mężczyzny, zwłaszcza w polskim wzorcu, alkohol bywa traktowany jako część „męskości”, a picie kobiety — jako coś odczłowieczającego i „nienaturalnego”.

Konsekwencja jest bardzo praktyczna. Uzależniona kobieta rzadziej niż mężczyzna przyzna się do problemu. Zwykle zaszywa się w czterech ścianach i pije wieczorami, a rano idzie do pracy tak, że mało kto się orientuje. Bywa mistrzynią kamuflażu — potrafi ukryć twarz alkoholiczki pod makijażem czy kremem tuszującym rozszerzone naczynka.

I tu domyka się mechanizm: im większy wstyd, tym głębsze ukrycie — a im głębsze ukrycie, tym później przychodzi pomoc. O tym, jak to ukrywanie wygląda w czasie, piszemy w tekście Kobieta alkoholiczka: kiedy pije i w jakim wieku.

Na czym polega program przeciw stygmatyzacji

Właśnie ze względu na to szczególne usytuowanie kulturowe powstają ośrodki dedykowane kobietom — takie jak nasz. Dysponujemy autorskim programem przeciw stygmatyzacji kobiet z problemem alkoholowym.

Program łączy elementy terapii zajęciowej, informacyjnej i edukacyjnej i uczy kobiety, jak radzić sobie ze społeczną krytyką i oceną. Pacjentki poznają:

• z jakich narzędzi — społecznych, finansowych, medycznych, a nawet prawnych — mogą korzystać i w jakim zakresie,
• jak odbudować własną wartość i pracować nad samorozwojem.

Punkt ciężkości nie leży na „rzuceniu picia”, lecz na odbudowie poczucia własnej wartości — bo to ono zostało najmocniej uszkodzone przez piętno.

Jak terapia grupowa przełamuje izolację

Program opiera się na prostym założeniu: razem można więcej. I dotyczy nie tylko kobiet uzależnionych, ale i współuzależnionych.

Największą siłą jest tu sama grupa. Terapeutyczna okazuje się już świadomość, że nie jest się ze swoim problemem samą — bo poczucie wykluczenia jest jednym z głównych skutków piętna.

Działa to tak:

• Kiedy myślisz, że jesteś jedyna, czujesz się wykluczona ze społeczeństwa.
• Grupa pokazuje, że uzależniona kobieta nie jest żadnym ewenementem — na świecie jest mnóstwo kobiet z tym samym problemem, choć wiele z nich siedzi z nim w czterech ścianach.
• Wspólne rytuały scalają grupę i pogłębiają więzi, dając poczucie przynależności.

Więcej o sile wspólnoty piszemy we wpisie Znaczenie anonimowych grup wsparcia, a o wyborze formy terapii — w tekście Terapia grupowa czy indywidualna.

Program dla całej rodziny

Piętno rani nie tylko kobietę — rani też jej bliskich, którzy bywają bezradni i zdesperowani, a mimo to bardzo pragną pomóc.

Dlatego oprócz terapii samej pacjentki prowadzimy program dla rodzin. Daje on bliskim narzędzia do skutecznego wspierania kobiety w decyzji o zmianie i uczy, jak rozmawiać z osobą uzależnioną, by pomóc, a nie zaszkodzić.

Cel jest jasny: żeby wsparcie skutkowało trwałą poprawą — żeby kobieta nie wróciła do ośrodka po pół roku, lecz żeby wyzdrowienie jej i całej rodziny było długotrwałe. Jak konkretnie rozmawiać, opisujemy w tekstach Jak pomóc bliskiej osobie uzależnionej i Rola wsparcia rodziny w terapii.

Jak pomóc uzależnionej kobiecie

Zbierzmy to w kilku punktach — bo tytuł zadaje konkretne pytanie.

1. Nie potępiaj. Wstyd już zrobił swoje; ocena tylko pogłębi ukrywanie.
2. Nazwij problem bez etykiet. „Martwię się o Ciebie” działa lepiej niż „jesteś alkoholiczką”.
3. Wskaż miejsce, gdzie nie będzie oceniana — ośrodek dla samych kobiet obniża próg wstydu.
4. Zadbaj o siebie i rodzinę — wsparcie bliskich też wymaga wsparcia.

Prowadzimy terapię alkoholizmu wyłącznie dla kobiet — w miejscu, w którym nie trzeba zaczynać od tłumaczenia się. Jeśli chodzi o Ciebie lub bliską Ci kobietę, skontaktuj się z nami.