Przejdź do treści
Centrum Terapii Kobiet Logo
Terapia zakupoholizmu — uzależnienie od kupowania u kobiet

Zakupoholizm a świadome kupowanie

Zaktualizowano Zakupoholizm

Niejedna kobieta zmagająca się z zakupoholizmem zastanawia się, jak przestać kupować. Specjaliści radzą, by zacząć od czegoś innego niż postanowienia.

Najpierw trzeba zastanowić się nad tym, dlaczego kupujemy. To pytanie jest ważniejsze niż jakakolwiek lista zakazów.

Dlaczego kupujesz?

Nie trzeba od razu udawać się do ośrodka terapii, aby odpowiedzieć sobie na to pytanie. Wystarczy znaleźć kilka minut w ciągu dnia na zastanowienie się, co kieruje twoim zachowaniem.

Warto dodać, że jedną z przyczyn wpadania w nałogi jest właśnie brak czasu dla siebie — brak chwili na poznanie i polubienie siebie.

Specjaliści zauważają, że częstą przyczyną nałogu zakupoholizmu są problemy emocjonalne i słaba akceptacja siebie, co prowadzi do zaburzeń w relacjach z innymi. Przyczyną bywa też stres albo wpływ mediów społecznościowych. Jeśli poznasz źródło nadmiernego kupowania, zyskasz realną szansę na wyeliminowanie problemu.

Dlaczego chcesz przestać?

Skoro już zadajemy sobie pytania, warto zastanowić się też nad tym, dlaczego chcemy wyrwać się z nałogu kupowania.

Znajomość własnych powodów bardzo ułatwia mobilizację do pracy nad sobą. Co ciekawe, coraz więcej osób rezygnuje z nadmiernego kupowania również z troski o środowisko.

Czy jest Ci to naprawdę potrzebne?

Kolejne pytanie brzmi: czy to, co kupuję, jest mi potrzebne? Często kupujemy rzeczy, z których nigdy nie korzystamy — bo istotny jest dla nas sam proces kupowania.

Do najczęstszych zbędnych zakupów należą słodycze. Warto też wiedzieć, że rzeczy zbędne, będące jedynie atrakcyjnym dodatkiem, celowo umieszcza się przy kasach — znajdziemy tam batoniki, kolorowe gazety czy przecenione kosmetyki.

Świadome kupowanie w praktyce

Poniższa tabela zestawia proste techniki, które pomagają odzyskać kontrolę:

TechnikaNa czym polega
Pytanie „dlaczego kupuję?”Rozpoznanie emocji stojącej za zakupem
Pytanie „dlaczego chcę przestać?”Zbudowanie własnej, trwałej motywacji
Lista zakupówZakupy zaplanowane zamiast impulsywnych
Wiedza o marketinguUodpornienie na sztuczki sprzedażowe
Alternatywne źródła endorfinPoprawa nastroju bez wydawania pieniędzy

Pomocne jest zainteresowanie się literaturą dotyczącą świadomego kupowania oraz książkami o sztuczkach marketingowych — takie lektury wspaniale uodparniają na wpływ reklamy na nasze zachowanie.

Hormony szczęścia bez wydawania pieniędzy

Jak już wspomnieliśmy, ważny jest sam proces kupowania i jego kompulsywność. Kiedy zdasz sobie z tego sprawę, może okazać się, że nieistotna jest nowa sukienka, lecz emocje, które wywołuje w tobie kupowanie.

Powodem pójścia na zakupy bywa więc chęć uruchomienia w mózgu ośrodka nagrody, wyzwalającego endorfiny. Warto uświadomić sobie, że te same hormony szczęścia można wyzwolić alternatywnie — na przykład biorąc długą kąpiel, ruszając się czy spędzając czas z bliskimi. Więcej o tym mechanizmie piszemy we wpisie Nie ważne, że kupisz, ale że kupujesz.

Kiedy potrzebna jest terapia?

Jeśli czujesz, że nie jesteś w stanie zapanować nad kupowaniem, warto zwrócić się do ośrodka terapii uzależnień. Otrzymasz tam fachową pomoc i weźmiesz udział w specjalistycznej terapii uzależnień, na przykład w nurcie poznawczo-behawioralnym.

Jeśli nie masz możliwości pobytu w ośrodku, zapisz się do terapeuty. Istnieją też grupy terapeutyczne skupiające osoby z podobnymi problemami — tak jak działają grupy Anonimowych Alkoholików, tak istnieją również grupy anonimowych dłużników i anonimowych kupujących, oparte na programie 12 kroków AA. W grupie uświadomisz sobie, że nie jesteś sama ze swoim problemem i nie jesteś dziwna.

Jeśli chcesz porozmawiać o swojej sytuacji, skontaktuj się z naszym ośrodkiem.

Najczęściej zadawane pytania

Jak przestać kupować kompulsywnie?
Zacznij nie od zakazów, lecz od pytania, dlaczego kupujesz i jaką emocję ma to uśmierzyć. Następnie określ, dlaczego chcesz przestać, rób zakupy z listą i znajdź zdrowe sposoby na poprawę nastroju. Jeśli to nie wystarcza, sięgnij po pomoc specjalisty.
Czy lista zakupów naprawdę pomaga?
Tak, bo zamienia zakupy impulsywne w zaplanowane. Warto pamiętać, że rzeczy zbędne celowo umieszcza się przy kasach, więc gotowa lista realnie ogranicza nieprzemyślane decyzje.
Czym jest świadome kupowanie?
To kupowanie w oparciu o realną potrzebę, a nie emocję: z listą, z rozpoznaniem własnych motywacji i ze świadomością technik marketingowych. Celem nie jest zakaz zakupów, lecz odzyskanie nad nimi kontroli.
Skąd brać endorfiny zamiast z zakupów?
Ośrodek nagrody w mózgu można uruchomić na wiele sposobów — aktywnością fizyczną, długą kąpielą, kontaktem z bliskimi czy realizowaniem pasji. Kluczowa jest świadomość, że to nie rzecz daje ulgę, lecz sam mechanizm nagrody.
Kiedy potrzebna jest terapia?
Wtedy, gdy mimo szczerych prób nie panujesz nad kupowaniem, rosną długi, ukrywasz zakupy albo wraca poczucie winy. Pomaga psychoterapia, na przykład poznawczo-behawioralna, docierająca do emocjonalnych przyczyn nałogu.

Chętnie odpowiemy na wszystkie Wasze pytania