Kompulsywne odżywianie - zadzwoń do przyjaciółki

Jedzenie kompulsywne to zaburzenie odżywiania polegające na tym, że spożywa się pokarm w niekontrolowany sposób i nie z powodu głodu, lecz po to, by poczuć się psychicznie lepiej.

To nie kwestia braku silnej woli ani łakomstwa. Za każdym napadem stoi emocja, której nie udało się wyrazić inaczej.

Po czym poznać kompulsywne odżywianie?

Za pomocą jedzenia można kompensować sobie różne potrzeby emocjonalne. Kompulsywne jedzenie przybiera różne formy u różnych osób, ale wspólną cechą jest występowanie napadów.

Do charakterystycznych sygnałów należą:

• Szybkie jedzenie — pochłanianie pokarmu w pośpiechu, niemal bez smakowania.
• Jedzenie mimo sytości — osoba je dotąd, aż pojawią się objawy przejedzenia.
• Jedzenie w samotności — najczęściej z powodu wstydu przed innymi.
• Jedzenie w reakcji na emocje — smutek, stres, złość czy pustka zamiast głodu.
• Wyrzuty sumienia po napadzie — poczucie winy, lęk i obniżony nastrój.

Charakterystyczne jest również to, że kompulsywne jedzenie często występuje w parze z innymi zaburzeniami odżywiania, takimi jak bulimia, ortoreksja czy anoreksja.

Zajadanie emocji — mechanizm błędnego koła

Podstawowy kłopot to tak zwane zajadanie problemów. Mechanizm jest prosty i bezlitosny: osoba uzależniona najpierw tłumi w sobie emocje, a następnie rozładowuje narosłe napięcie poprzez kompulsywne jedzenie.

Kompulsywne jedzenie jest szkodliwe nie tylko dla zdrowia fizycznego — prowadzi do nadwagi i otyłości — ale każdy taki epizod kończy się dużymi wyrzutami sumienia. Pojawia się lęk i poczucie winy, które same w sobie stają się kolejną trudną emocją domagającą się rozładowania. I koło się zamyka.

Dlatego terapia polega przede wszystkim na pracy z emocjami — chodzi o to, by znaleźć dla nich inne ujście niż jedzenie. Szerzej o źródłach problemu piszemy we wpisach Przyczyny jedzenia kompulsywnego oraz Terapia dla uzależnionych — jem, bo….

Jak leczy się uzależnienie od jedzenia?

Leczenie kompulsywnego jedzenia nie jest proste — podobnie jak leczenie anoreksji czy bulimii. Ośrodek zajmujący się zaburzeniami odżywiania stosuje przede wszystkim psychoterapię indywidualną oraz terapię grupową.

Bardzo skuteczna jest terapia poznawczo-behawioralna, polegająca między innymi na pracy nad pozytywną samooceną i samoakceptacją.

Leczenie to również nauka budowania racjonalnych oczekiwań — zarówno wobec własnego wyglądu, jak i wobec siebie — oraz odbudowa prawidłowych relacji z rodziną i otoczeniem. Osoby z zaburzeniami odżywiania często mają bowiem trudność z nawiązaniem kontaktu z innymi ludźmi. Wszystkie te problemy leczymy w ramach terapii zaburzeń odżywiania.

Co zrobić, gdy nadchodzi napad?

Leczenie to nie tylko terapia, ale też konkretne strategie na moment kryzysu — kiedy chęć sięgnięcia po jedzenie narasta. Poniższa tabela zestawia proste sposoby, które warto mieć pod ręką:

Najważniejsze jest zdiagnozowanie, jakie sytuacje generują napady — dlatego tak dobrą strategią jest prowadzenie specjalnego dziennika.

Siła grupy — nie jesteś sama

Jak już wspomnieliśmy, osoby zmagające się z kompulsywnym jedzeniem często mają problemy w relacjach. Nie potrafią nawiązać kontaktu z innymi, a jedzenie staje się antidotum na tę samotność.

Dlatego tak ważna jest terapia grupowa. Dobre efekty daje również uczestnictwo w grupach wsparcia, takich jak Wspólnota Anonimowych Jedzenioholików, gdzie odbywają się mitingi otwarte i zamknięte. Mitingi otwarte są dostępne także dla rodzin i osób zainteresowanych, zamknięte — wyłącznie dla osób cierpiących na zaburzenia odżywiania.

Wartość grupy jest zawsze ta sama: dzieląc się problemem, uczysz się, że nie jest on unikatowy i że nie jesteś dziwna. Jeśli potrzebujesz wsparcia dla siebie lub bliskiej osoby, skontaktuj się z naszym ośrodkiem.