Przejdź do treści
Centrum Terapii Kobiet Logo
Terapia uzależnienia od hazardu u kobiet

Dlaczego Hiszpanki rzadko są hazardzistkami? Hazard w Europie

Zaktualizowano Hazard
mgr Gabriela FligPsycholog, Psychotraumatolog. Terapeuta uzależnień i współuzależnieńWeryfikacja merytoryczna: mgr Agnieszka Siejko-Kural

Hiszpanki grają w gry hazardowe prawie tak często jak Hiszpanie: w 2024 roku na pieniądze zagrało 51,5% kobiet i 56,1% mężczyzn w wieku 15-64 lat. Rzadko jednak gra przeradza się u nich w problem: oznaki problemowego grania ma 0,7% Hiszpanek i 2,2% Hiszpanów, a wśród osób leczonych w Hiszpanii z powodu hazardu kobiety to mniej więcej co dziesiąta. Tak wynika z raportu hiszpańskiego Obserwatorium Narkotyków i Uzależnień (OEDA) z 2024 roku.

Hiszpanki grają więc inaczej niż mężczyźni: głównie w loterie, rzadziej niż oni, a w internecie tylko 2,7% z nich. Niżej porównujemy najnowsze dane z Hiszpanii, Francji, Norwegii i Polski i piszemy, co z nich wynika dla kobiet w Polsce.

Czy Hiszpanki grają w hazard?

Tak, ponad połowa z nich. Hiszpańskie ministerstwo zdrowia regularnie pyta mieszkańców w wieku 15-64 lat o alkohol, narkotyki i gry na pieniądze (badanie EDADES). W samym graniu różnica między kobietami a mężczyznami jest niewielka. Rośnie dopiero wtedy, gdy spojrzysz na częstotliwość gry i na granie w internecie.

Osoby w wieku 15-64 lat. Problemowe granie: spełnione co najmniej jedno kryterium zaburzenia hazardowego z klasyfikacji DSM-5. Źródło: OEDA, raport o uzależnieniach behawioralnych 2024.
HiszpaniaKobietyMężczyźni
Gra na pieniądze w ostatnim roku (2024)51,5%56,1%
Gra w internecie w ostatnim roku (2024)2,7%8,2%
Wśród grających stacjonarnie: gra najwyżej raz w miesiącu (2024)55,5%45,3%
Oznaki problemowego grania (2024)0,7%2,2%
Udział wśród osób przyjętych na leczenie z powodu hazardu (2022)9,8%90,2%

Hiszpanie obu płci najczęściej kupują tradycyjne losy loteryjne, a na drugim miejscu są loterie natychmiastowe, takie jak zdrapki. Zakłady sportowe i typowanie wyników meczów są wyraźnie bardziej popularne wśród mężczyzn. W internecie kobiety też grają głównie w loterie, a bingo jest u nich częstsze niż u mężczyzn.

Dlaczego Hiszpanki rzadko mają problem z hazardem?

Dane wskazują przede wszystkim na rodzaj gier: Hiszpanki grają głównie w loterie i robią to rzadko, a przy loteriach problemy zdarzają się najrzadziej. Wśród Hiszpanów, którzy grają stacjonarnie w tradycyjne loterie, oznaki problemowego grania ma 2,7%, a wśród grających na automatach 22,3%. We Francji wychodzi podobnie (2023): wśród osób, dla których główną grą jest loteria z losowaniem, problem z graniem ma 2,6%. Gdy główną grą są zakłady sportowe, odsetek rośnie do 15,3%, a przy wyścigach konnych i pokerze do 17,2%.

Liczy się też częstotliwość. Ponad połowa Hiszpanek, które grają stacjonarnie, robi to najwyżej raz w miesiącu, a w internecie, gdzie gra jest dostępna o każdej porze, gra niecałe 3% kobiet.

Badaczki zwracają uwagę także na miejsca gry. Przegląd badań Simone McCarthy i współpracowniczek z 2019 roku przytacza brytyjskie badania: gdy hazard przeniósł się do punktów bukmacherskich, czyli miejsc publicznych i widocznych, kobiety zaczęły grać mniej, bo obawiały się, że inne kobiety ocenią je za granie. Autorki piszą, że barierę osłabiły kasyna i kluby z automatami urządzone jak eleganckie miejsca rozrywki oraz reklamy pokazujące hazard jako rozrywkę odpowiednią dla kobiet. Według części badań gra w internecie zdejmuje z kobiet część piętna, jakie niosło wchodzenie do lokali zdominowanych przez mężczyzn.

Kobiety, które trafiają na leczenie, częściej niż mężczyźni mają obok uzależnienia inne zaburzenie psychiczne. Wśród wszystkich osób przyjętych w Hiszpanii w 2022 roku na leczenie uzależnień behawioralnych (najczęściej z powodu hazardu) taką podwójną diagnozę miała co trzecia kobieta (33,3%) i co piąty mężczyzna (20,1%). Raport OEDA zauważa też, że zaburzenie hazardowe zaczyna się u mężczyzn zwykle w wieku nastoletnim, a u kobiet później.

Jak grają kobiety w innych krajach Europy?

W każdym z czterech porównywanych krajów kobiety grają rzadziej niż mężczyźni, ale w samym graniu różnica wynosi tylko od około 5 do 9 punktów procentowych. Dużo większa jest różnica w problemach z grą: mężczyźni mają je od około dwóch do ponad trzech razy częściej.

Każdy kraj mierzy problemy z grą innym testem i progiem (Hiszpania: DSM-5, co najmniej 1 kryterium; Francja: ICJE, 3 punkty i więcej; Norwegia: CPGI, 3 punkty i więcej; Polska: CPGI, powyżej 0), więc porównuj kobiety z mężczyznami w obrębie jednego kraju, a nie kraje między sobą. Źródła: OEDA 2024, OFDT 2024, Pallesen i in. 2023, CBOS dla KCPU 2024.
Kraj i rok badaniaGra w ostatnim roku: kobiety / mężczyźniProblemy z grą: kobiety / mężczyźniCo kobiety wybierają częściej niż mężczyźni
Hiszpania, 2024 (15-64 lata)51,5% / 56,1%0,7% / 2,2% ogółuBingo w internecie
Francja, 2023 (18-75 lat)47,6% / 55,9%2,2% / 7,5% grającychZdrapki i automaty jako główna gra
Norwegia, 2022 (16-74 lata)59,1% / 64,5%1,6% / 4,2% ogółuPapierowe zdrapki i bingo w salonach
Polska, 2024 (od 15 lat)27,2% / 36,5%9,3% / 17,8% grających (jakiekolwiek objawy)Raport nie dzieli gier na pieniądze według płci

W krajach, które dzielą gry według płci, powtarza się podobny wzór: kobiety częściej niż mężczyźni wybierają zdrapki i bingo, a mężczyźni zakłady sportowe i pokera. Przegląd McCarthy i współpracowniczek opisuje to samo: kobiety wolą gry oparte na losie, takie jak loterie, bingo i automaty. Autorki dodają, że młodsze kobiety coraz częściej sięgają także po gry, w których wynik zależy częściowo od wiedzy gracza.

Francja: loterie i zdrapki zamiast wyścigów konnych

Francuzi grają dziś przede wszystkim w loterie i zdrapki, a na wyścigi konne stawia niewielu. W 2023 roku na konie postawiło 4,1% dorosłych, a w loterie z losowaniem grało 34,2%, w zdrapki 30,9%. Takie dane podaje francuskie Obserwatorium Narkotyków i Uzależnień (OFDT). W punktach sprzedaży zakłady na wyścigi przyjmuje wyłącznie PMU (blisko 14 tysięcy punktów), a loterie i zdrapki, także w internecie, sprzedaje wyłącznie spółka FDJ.

Wśród graczy, dla których konie są główną grą, problem z graniem ma za to 17,2%, tyle samo co przy pokerze. To najwyższy odsetek ze wszystkich rodzajów gier. Francuzki grają rzadziej niż Francuzi (47,6% wobec 55,9%), ale w zdrapki i na automatach mniej więcej tak samo często. Zdrapki są główną grą dla 44,1% grających kobiet i 25,6% mężczyzn.

Wśród grających Francuzek problem z hazardem miało w 2019 roku 4,3%, a w 2023 roku 2,2%. Wśród grających mężczyzn ten odsetek wynosi 7,5%.

Norwegia: co się stało, gdy zniknęły automaty?

Gra na automatach prawie zniknęła: w latach 2005-2007 grało na nich 18,7% Norwegów, a po zakazie około 1,5%. Takie wyniki podają Engebø, Torsheim i Pallesen (2021). W 2001 roku w Norwegii stało około 19 tysięcy automatów ponad stu prywatnych operatorów, w centrach handlowych, sklepach spożywczych i na dworcach autobusowych.

Rząd chciał skuteczniej zapobiegać problemom z hazardem, pilnować granicy wieku i ograniczyć oszustwa, dlatego przyznał monopol na automaty państwowej spółce Norsk Tipping. Prywatni operatorzy poszli do sądu i przegrali. Od lipca 2006 roku automaty przyjmowały już tylko monety, a pod koniec czerwca 2007 roku zniknęły. Od 2009 roku Norsk Tipping stawia terminale Multix, na których można grać tylko z kartą gracza.

Po zakazie więcej kobiet zaczęło grać w bingo w salonach. W internecie kobiety częściej niż mężczyźni przenosiły grę z zagranicznych stron na legalną stronę norweską. Autorzy przypuszczają, że kobiety chętniej wybierają legalną ofertę z zabezpieczeniami przed szkodami.

W badaniu z 2022 roku grało 59,1% Norweżek i 64,5% Norwegów. Kobiety częściej niż mężczyźni kupowały papierowe zdrapki i grały w bingo w salonach. Umiarkowane ryzyko albo problem z grą (wynik CPGI 3 i więcej) miało 1,6% kobiet i 4,2% mężczyzn. Odsetek osób z problemem hazardowym spadł od 2019 roku z 1,4% do 0,6%.

Polska: ile Polek gra i w co?

Na pieniądze gra ponad co czwarta Polka: w 2024 roku 27,2% kobiet i 36,5% mężczyzn w wieku od 15 lat. Tak wynika z badania, które Fundacja CBOS przeprowadziła dla Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. Raport nie dzieli gier według płci. Ogółem najwięcej osób gra w gry liczbowe Totalizatora Sportowego (21,1%), potem w zdrapki (15,5%), loterie i konkursy SMS-owe (5,1%) oraz na automatach o niskich wygranych (2,6%).

Wśród grających kobiet jakiekolwiek objawy problemu z hazardem ma 9,3%, wśród mężczyzn 17,8%. Najbardziej zagrożony jest młody, do 24 lat, słabiej wykształcony mężczyzna.

Autorzy raportu sprawdzili też, które gry łączą się z ryzykownym graniem. Związek wyszedł dla zakładów bukmacherskich poza internetem, loterii i konkursów SMS-owych, zdrapek i prywatnej gry w karty, ale nie dla Lotto i innych gier liczbowych Totalizatora. To ważne dla kobiet, bo we Francji zdrapki są główną grą dla 44,1% grających kobiet, a w Norwegii kobiety kupują je częściej niż mężczyźni. Jak zwykły kupon może prowadzić do nałogu, opisujemy we wpisie Od totolotka do... jak rozwija się hazard.

Polski rynek hazardu jest młody. Przemysł hazardowy z kasynami, automatami i salonami bingo rozwinął się w Polsce w pierwszych latach transformacji po 1989 roku. Ekspansję automatów zahamowała dopiero nowelizacja ustawy o grach hazardowych z 2017 roku, a liczba leczonych z powodu hazardu wyraźnie spadła. Od 2021 roku znów rośnie. Autorzy raportu szacują, że patologicznie gra w Polsce około 35 tysięcy osób w wieku od 15 lat, o 30% więcej niż pięć lat wcześniej.

Czy kobiety są odporne na hazard?

Nie. Kobiety rzadziej mają problem z grą, ale badacze łączą to z tym, w co, jak często i gdzie grają. WHO podaje, że jakiejś szkody z powodu hazardu doświadcza na świecie 5,5% kobiet i 11,9% mężczyzn.

Gdy zmienia się oferta, zmienia się też granie kobiet. W Hiszpanii odsetek kobiet grających w internecie wzrósł z 0,8% w 2015 roku do 2,7% w 2024 roku (w 2020 roku było to nawet 4,2%). WHO zwraca uwagę, że przez internet hazard jest dostępny niemal wszędzie i o każdej porze. Grając w telefonie, kobieta nie musi też wchodzić do lokalu, w którym czułaby się oceniana. O tym, jak wciąga hazard w internecie, piszemy w osobnym wpisie.

Część problemów może też pozostawać w ukryciu. WHO pisze, że wstyd i piętno często powstrzymują przed szukaniem pomocy. Jak kultura potrafi zamienić problem z grą w temat tabu, pokazujemy na przykładzie Chin we wpisie dlaczego dla Chinki hazard jest tematem tabu. Po czym poznać, że gra wymyka się spod kontroli, opisujemy w tekście o uzależnieniu od hazardu u kobiet, a co badania mówią o tempie, w jakim rozwija się ono u kobiet, we wpisie o fazach uzależnienia od hazardu.

Gdzie szukać pomocy w Polsce?

Pierwszy krok możesz zrobić anonimowo przez telefon albo bez skierowania w poradni leczenia uzależnień.

  • Telefon zaufania „Uzależnienia behawioralne”: 801 889 880, codziennie od 17 do 22, także w weekendy, opłata według taryfy operatora. Na stronie uzaleznieniabehawioralne.pl działa też poradnia internetowa.
  • Poradnia leczenia uzależnień na NFZ: bez skierowania i bez opłat. Na oddział dzienny albo do szpitala potrzebne jest skierowanie od lekarza. Czym leczenie na NFZ różni się od prywatnego, opisujemy we wpisie NFZ czy prywatnie.
  • W kryzysie: 116 123 (telefon zaufania dla dorosłych) albo 112.

Centrum Terapii Kobiet to prywatny ośrodek stacjonarny wyłącznie dla kobiet. Nie prowadzimy osobnego programu leczenia hazardu. Leczymy uzależnienie od alkoholu, leków i narkotyków w programach trwających 2, 4 albo 6 tygodni, a skierowanie nie jest potrzebne. Jeśli granie idzie u ciebie w parze z piciem albo braniem leków, możesz zgłosić się do nas z tym uzależnieniem. Programy i ceny opisujemy na stronie o terapii uzależnień.

Jeśli gra ktoś bliski, pomoc należy się także tobie. Prowadzimy terapię współuzależnienia dla żon, matek, córek i sióstr osób uzależnionych oraz warsztaty dla rodzin, także online. Zadzwoń: 735 469 430, codziennie od 8 do 20.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego Hiszpanki rzadko są hazardzistkami?
Hiszpanki grają prawie tak często jak mężczyźni (w 2024 roku 51,5% wobec 56,1%), ale głównie w loterie i rzadko: ponad połowa grających stacjonarnie robi to najwyżej raz w miesiącu. W internecie gra niecałe 3% z nich. Oznaki problemowego grania ma 0,7% Hiszpanek i 2,2% Hiszpanów, a kobiety to mniej więcej co dziesiąta osoba leczona w Hiszpanii z powodu hazardu.
Czy kobiety grają w hazard rzadziej niż mężczyźni?
Tak, ale różnica jest mniejsza, niż się wydaje. W Polsce w 2024 roku grało 27,2% kobiet i 36,5% mężczyzn, w Hiszpanii 51,5% i 56,1%. Dużo większa jest różnica w problemach z grą: mężczyźni mają je od około dwóch do ponad trzech razy częściej.
W co najczęściej grają kobiety?
W gry losowe: loterie, zdrapki i bingo. We Francji zdrapki są główną grą dla 44% grających kobiet i 26% mężczyzn, a w Norwegii kobiety częściej niż mężczyźni kupują papierowe zdrapki i grają w bingo w salonach. Mężczyźni częściej obstawiają zakłady sportowe i grają w pokera.
Jaki hazard jest najpopularniejszy w Hiszpanii?
Tradycyjne loterie, a po nich loterie natychmiastowe, takie jak zdrapki. W 2024 roku w jakąś grę na pieniądze zagrało 53,8% Hiszpanów w wieku 15-64 lat, a w internecie 5,5%. Zakłady sportowe są popularne głównie wśród mężczyzn.
Dlaczego Norwegia zakazała automatów do gier?
Rząd chciał skuteczniej zapobiegać problemom z hazardem, pilnować granicy wieku i ograniczyć oszustwa, więc przyznał monopol na automaty państwowej spółce Norsk Tipping. Prywatne automaty zniknęły pod koniec czerwca 2007 roku. Grę na nich deklarowało wcześniej 18,7% Norwegów, po zakazie około 1,5%.
Ile Polek gra w gry hazardowe?
W 2024 roku na pieniądze grało 27,2% kobiet w wieku od 15 lat, wobec 36,5% mężczyzn (badanie CBOS dla KCPU). Wśród grających kobiet jakiekolwiek objawy problemu z hazardem miało 9,3%, wśród mężczyzn 17,8%.
Gdzie szukać pomocy przy problemie z hazardem?
Pod numerem 801 889 880, codziennie od 17 do 22, albo w poradni leczenia uzależnień na NFZ, bez skierowania i bez opłat. Na oddział dzienny lub do szpitala potrzebne jest skierowanie. Jeśli granie łączy się z piciem albo braniem leków, możesz zadzwonić do naszego ośrodka dla kobiet. Objawy uzależnienia od hazardu u kobiet

Źródła

  1. Observatorio Español de las Drogas y las Adicciones, Ministerio de Sanidad. Informe sobre adicciones comportamentales y otros trastornos adictivos 2024 (encuesta EDADES, indicador de admisiones a tratamiento), 2024.
  2. OFDT. La pratique des jeux d'argent et de hasard en France en 2023 (Spilka, Le Nézet, Janssen, Philippon, Eroukmanoff), 2024.
  3. Universitetet i Bergen, Nasjonalt kompetansesenter for spillforskning. Omfang av penge- og dataspillproblemer i Norge 2022 (Pallesen i in.), 2023.
  4. Frontiers in Psychiatry. Regulatory Measures' Effect on Gambling Participation: Experiences From Norway (Engebø, Torsheim, Pallesen), 2021.
  5. Fundacja CBOS na zlecenie KCPU. Oszacowanie rozpowszechnienia oraz identyfikacja czynników ryzyka i czynników chroniących hazardu i innych uzależnień behawioralnych. Edycja 2023/2024, 2024.
  6. Harm Reduction Journal. Women and gambling-related harm: a narrative literature review and implications for research, policy, and practice (McCarthy, Thomas, Bellringer, Cassidy), 2019.
  7. WHO. Gambling (fact sheet), 2024.
  8. NFZ, Łódzki Oddział Wojewódzki. Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień.

Chętnie odpowiemy na wszystkie Wasze pytania