Kim jest wysokofunkcjonujący alkoholik?

Alkoholizm jest złożonym zaburzeniem, które może przybierać różne formy. Jedną z nich jest tzw. alkoholizm „wysokofunkcjonujący”.

Mogłoby się wydawać, że mimo chronicznego nadużywania alkoholu osoby z tym zaburzeniem dobrze radzą sobie w życiu — często są to jednostki z wyższym wykształceniem i dobrą pozycją zawodową. Otoczenie może nigdy nie domyślić się, że taki człowiek boryka się z ogromnym problemem.

Czym jest alkoholizm wysokofunkcjonujący?

Określenie „wysokofunkcjonujący alkoholik” jest używane potocznie, jednak z naukowego punktu widzenia jest błędne. Alkoholizm traktowany jest jako przewlekła choroba, która istotnie wpływa na każdy aspekt życia — nie jest więc możliwe dobre funkcjonowanie człowieka z takim nałogiem.

Bez względu na to, jak efektywnie ktoś radzi sobie w sferze zawodowej czy społecznej, regularne nadużywanie alkoholu stanowi poważne zagrożenie dla życia i zdrowia i ostatecznie doprowadzi do wielu kłopotów.

Alkoholizm to choroba charakteryzująca się przewlekłą potrzebą spożywania alkoholu, utratą kontroli nad jego ilością i częstotliwością oraz objawami fizycznymi i psychicznymi, gdy alkohol jest niedostępny.

Pozory a rzeczywistość

„Wysokofunkcjonująca” alkoholiczka może przez jakiś czas utrzymać karierę i stwarzać pozory normalnego życia — ale pod powierzchnią kryją się narastające problemy ze zdrowiem i relacjami. Poniższa tabela pokazuje ten rozdźwięk:

Cechy wysokofunkcjonującego alkoholika

Jedną z kluczowych cech jest umiejętność ukrywania uzależnienia przed otoczeniem. Znajomi czy koledzy z pracy mogą bardzo długo nie domyślać się, że współpracownik zmaga się z poważnym problemem.

W życiu takich osób często obecne są wysoki poziom stresu i presja zawodowa. Wiele z nich korzysta z alkoholu jako środka do radzenia sobie ze zbyt silnym napięciem i oczekiwaniami społecznymi, co z czasem prowadzi do rozwoju uzależnienia.

Do rozwoju tej formy alkoholizmu przyczyniają się też pewne cechy osobowości: perfekcjonizm, niska odporność na stres czy skłonność do uciekania od problemów. Ponieważ osoby te są dobrze postrzegane w pracy i społeczeństwie, otoczeniu trudno rozpoznać uzależnienie — a chory silnie zaprzecza chorobie, twierdząc, że wszystko ma pod kontrolą.

Z czasem życie alkoholiczki zaczyna kręcić się wokół picia, jednak z reguły to ona jako ostatnia przyznaje, że straciła kontrolę. Jeśli chcesz sprawdzić niepokojące sygnały, pomocne będą teksty Czy jestem kobietą alkoholiczką? oraz objawy i znaki ostrzegawcze alkoholizmu.

Dlaczego to szczególnie groźne u kobiet?

Kobiety dużo skuteczniej niż mężczyźni ukrywają swój problem, a picie w samotności sprawia, że choroba latami pozostaje niewidoczna. Do tego dochodzi silniejsza stygmatyzacja, przez którą wstyd i poczucie winy dodatkowo utrudniają przyznanie się do nałogu.

Znaczenie mają również aspekty emocjonalne, społeczno-kulturowe oraz fizjologiczne — organizm kobiety metabolizuje alkohol wolniej, więc konsekwencje zdrowotne pojawiają się szybciej. Więcej o tym piszemy we wpisie o specyfice alkoholizmu kobiet. Nierzadko towarzyszy temu również depresja.

Leczenie alkoholizmu

Alkoholicy często mają problem z akceptacją faktu, że są uzależnieni. Ich pozorna zdolność do prowadzenia „normalnego” życia nasila tendencję do zaprzeczania problemowi — dlatego ta forma uzależnienia wymaga terapii uwzględniającej zaprzeczanie oraz potrzebę zachowania dyskrecji.

W przypadku kobiet terapia powinna uwzględniać specyficzne cechy alkoholizmu tej płci. Profesjonalny terapeuta ma świadomość tych różnic i potrafi zorganizować leczenie dla każdego indywidualnego przypadku.

Terapia powinna odbywać się w atmosferze życzliwości, bezpieczeństwa i zaufania. Ważne jest, aby pacjentka zrozumiała emocjonalne przyczyny, dla których rozwinęło się u niej uzależnienie, a następnie uświadomiła sobie negatywne wzorce myślenia, przez które alkohol stał się środkiem ucieczki od problemów.

Rodzina często zastanawia się, jak pomóc bliskiej osobie uzależnionej — udział w terapii rodzinnej i edukacja na temat mechanizmów uzależnienia to najlepszy krok. Jeśli rozpoznajesz u siebie lub bliskiej osoby opisane sygnały, skontaktuj się z naszym ośrodkiem i poznaj naszą terapię alkoholizmu.