Warsztaty dla rodzin osób uzależnionych

Warsztaty są dla członków rodziny osoby, która pije, bierze leki lub narkotyki albo choruje na anoreksję czy bulimię. Nie musisz mieć własnego nałogu.

Bliska osoba nie musi być naszą pacjentką. Ośrodek leczy stacjonarnie wyłącznie kobiety, ale z warsztatu skorzystasz także wtedy, gdy bliska osoba leczy się gdzie indziej albo jeszcze się nie leczy. Możesz się zapisać na przykład wtedy, gdy:

• bliska osoba nie widzi problemu i odmawia leczenia
• jest właśnie na leczeniu, u nas albo w innym ośrodku
• skończyła terapię i wróciła do domu

Tak, bo to, jak rodzina reaguje na picie czy branie, wpływa na decyzję osoby uzależnionej. Dorosłej osoby co do zasady nie zmusisz do terapii, ale możesz zwiększyć szansę, że się na nią zgodzi. Dobrze zbadanym sposobem jest CRAFT, program, w którym terapeuta pracuje tylko z bliskimi. W badaniach tego programu leczenie podejmowały mniej więcej dwie na trzy osoby, które wcześniej odmawiały, a członkowie rodzin mieli mniej objawów depresji, złości i lęku, także gdy osoba uzależniona leczenia nie podjęła (Meyers i wsp., Alcohol Research & Health, 2011).

Nasze warsztaty nie są programem CRAFT i nie obiecujemy takich wyników. Te badania pokazują jednak, że pomoc dla rodziny ma sens, nawet gdy chora osoba w niej nie uczestniczy.

Przy alkoholu przymusowe leczenie jest możliwe tylko w wąskich przypadkach, na przykład gdy picie powoduje rozkład życia rodzinnego. Obowiązek leczenia orzeka sąd rejonowy na wniosek gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych albo prokuratora (art. 24-26 ustawy o wychowaniu w trzeźwości).

Warsztat to kilkugodzinne spotkanie psychoedukacyjne dla bliskich. Psychoedukacja oznacza, że bliscy dowiadują się, czym jest choroba i jak się ją leczy. Program najbliższego warsztatu, osobę prowadzącą, termin i miejsce podajemy przez telefon.

Brytyjski NICE zaleca, żeby rodzinom osób pijących szkodliwie przekazywać wiedzę o chorobie i o tym, jak mogą wspierać bliskiego (NICE CG115, 2011). Przy anoreksji u dzieci i nastolatków radzi rozważyć terapię rodzinną i wsparcie dla tych bliskich, którzy w niej nie uczestniczą (NICE NG69, 2017). W przeglądzie badań z 2023 roku grupowe formy pomocy dla rodzin osób uzależnionych zmniejszały objawy depresji i stres, ale wnioski opierają się na kilku małych badaniach o słabej metodologii (Rushton i wsp., Drug and Alcohol Review).

Warsztat ma też swoje ograniczenia:

• nie wyleczy bliskiej osoby i nie zmusi jej do terapii
• nie zastąpi terapii współuzależnienia, jeśli od dawna żyjesz w napięciu i przestajesz dbać o siebie, ale może być pierwszym krokiem do niej
• nie jest pomocą w nagłym kryzysie: gdy bliska osoba nie daje się dobudzić, ma drgawki albo grozi sobie lub innym, dzwonisz pod 112

Jeden warsztat kosztuje od 300 zł, bez względu na to, ile osób z rodziny w nim uczestniczy. Jeśli wolisz najpierw porozmawiać o swojej sytuacji w cztery oczy, umów konsultację z terapeutą lub psychologiem.

W opisach programów pobytowych (2, 4 i 6 tygodni) wsparcie dla rodzin ma formę warsztatów psychoedukacyjnych dla bliskich. Jeśli bliska osoba jest u nas na leczeniu albo ma przyjechać, szczegóły ustalimy przez telefon.

Na warsztat trzeba zapisać się wcześniej. Wystarczy telefon, skierowanie nie jest potrzebne.

1. 1

   Zadzwoń pod 735 469 430

   Odbieramy codziennie od 8:00 do 20:00. Dzwonisz we własnej sprawie, więc nie potrzebujesz zgody bliskiej osoby.

2. 2

   Ustal termin i formę

   Podamy termin najbliższego warsztatu i ustalimy, czy uczestniczysz stacjonarnie, czy online.

3. 3

   Przyjdź w pojedynkę albo z innymi bliskimi

   Na jeden warsztat może przyjść kilka osób z rodziny, na przykład oboje rodzice z rodzeństwem.

Tak. Na leczenie stacjonarne przyjmujemy wyłącznie kobiety, ale mężczyźni z rodziny pacjentki, na przykład mąż, ojciec, syn czy brat, mogą uczestniczyć w warsztatach dla rodzin, także online, i w terapii współuzależnienia.

Program CRAFT sprawdzał się w różnych układach rodzinnych: gdy z terapeutą pracował współmałżonek, rodzic albo brat czy siostra (Meyers i wsp., 2011).

Bezpłatną terapię dla siebie dostaniesz w poradni leczenia uzależnień, która ma umowę z NFZ. Osoba współuzależniona nie potrzebuje do niej skierowania, także gdy nie jest spokrewniona z osobą uzależnioną, ale z nią mieszka albo jest z nią związana emocjonalnie (pacjent.gov.pl). Rodzinie osoby uzależnionej od alkoholu ustawa gwarantuje bezpłatną terapię współuzależnienia w placówkach prowadzonych przez samorządy, a dzieciom takich osób bezpłatną pomoc psychologiczną i socjoterapeutyczną (art. 23 ustawy o wychowaniu w trzeźwości).

Inne bezpłatne formy pomocy:

• Ogólnopolski Telefon Zaufania „Uzależnienia” 800 199 990 dla osób uzależnionych i ich bliskich, bezpłatny, codziennie od 16:00 do 21:00 (KCPU)
• Al-Anon dla bliskich osób pijących, Alateen dla młodzieży i Al-Anon Dorosłe Dzieci: bez opłat członkowskich, spis mityngów, także internetowych, na al-anon.org.pl
• Nar-Anon dla rodzin osób uzależnionych od narkotyków, spis grup na nar-anon.pl
• Niebieska Linia 800 120 002, całodobowo i bezpłatnie, gdy w domu dochodzi do przemocy (KCPU)