Do Matki i Ojca alkoholiczki...

Ten wpis jest listem — do matki i ojca dorosłej córki, która pije. Do rodziców, którzy widzieli jej pierwsze kroki, prowadzili ją przez życie i mieli nadzieję na jej szczęśliwą dorosłość, a dziś czują bezradność i ból.

Napiszemy tu rzecz trudną, ale wyzwalającą: nie odpowiadacie za chorobę córki i nie możecie jej za nią wyleczyć — ale możecie jej naprawdę pomóc, jeśli zmienicie sposób pomagania.

Najważniejsze zasady w skrócie

Cała prawa kolumna sprowadza się do jednego: kochać, nie kontrolując. To brzmi jak sprzeczność z rodzicielskim instynktem — a jest najtrudniejszą i najskuteczniejszą formą pomocy.

Twoje dziecko jest chore

Pierwsza rzecz, którą trzeba sobie uświadomić: Twoje dziecko jest chore. Alkoholizm jest chorobą — tak samo rzeczywistą jak cukrzyca czy inna choroba przewlekła.

To zmienia wszystko. Nikogo nie oskarża się o cukrzycę — i nikogo nie należy oskarżać o alkoholizm. Córka nie pije złośliwie ani na przekór. Pije, ponieważ jest chora.

Nie masz nad tym kontroli

Druga trudna prawda: swoim narzekaniem, złorzeczeniem, prośbami ani wyrzutami nie zmusisz dorosłej, uzależnionej osoby do zaprzestania picia.

Rodzice często robią to wszystko naraz — na przemian przebaczają, usprawiedliwiają, proszą i robią wyrzuty — wierząc wbrew logice, że w końcu to pomoże. Nie pomoże. Nad chorobą córki nie panujesz, tak jak ona sama nad nią nie panuje.

Trzeba też uznać coś bolesnego: skoro córka jest dorosła, masz prawo wymagać od niej trzeźwości nie bardziej niż od kogokolwiek obcego. Prawo do kierowania jej życiem skończyło się wraz z jej dorosłością.

Kiedy „pomoc” szkodzi

Tu dochodzimy do sedna. Nie pomagasz córce, gdy nieustannie wyciągasz ją z kłopotów, bierzesz na siebie odpowiedzialność za jej problemy i usprawiedliwiasz ją.

Traktując dorosłą osobę jak nieporadne, nieodpowiedzialne dziecko, sprawiasz, że to dziecko nigdy nie dorośnie. Dopóki ktoś inny naprawia skutki picia, córka nie zderza się z prawdą o swojej chorobie — a to właśnie to zderzenie bywa początkiem leczenia.

To mechanizm współuzależnienia, który opisujemy we wpisie Objawy współuzależnienia. Pomaganie, które chroni przed konsekwencjami, podtrzymuje nałóg zamiast go przerywać.

To nie Twoja wina

Rodzice alkoholiczki często noszą w sobie pytania: „Co złego zrobiliśmy?”, „Gdzie popełniliśmy błąd?”. Bywa, że obwiniają się nawzajem albo oskarżają partnera córki.

Powiedzmy to wprost: nie jesteś za to odpowiedzialna. Nikt nie jest. Miłość i duma rodzica czasem wręcz przeszkadzają w leczeniu — przez zbyt wielką pobłażliwość i wyidealizowany obraz dziecka.

Dlatego: nie wstydź się za córkę, nie ukrywaj problemu i nie sprzeciwiaj się, gdy mąż czy dzieci szukają profesjonalnej pomocy. Często to właśnie ujawnienie nałogu wywołuje kryzys, który skłania chorą do przyjęcia pomocy.

Kiedy naprawdę możesz pomóc

Realnie pomożesz córce, gdy w odpowiednim momencie zaproponujesz jej konkretne wsparcie — terapię w ośrodku, pomoc specjalisty ds. uzależnień albo miting AA.

Kluczowe jest wyczucie momentu zwrotnego. Pojawia się on wtedy, gdy córka naprawdę zrozpaczona, boleśnie odczuwa konsekwencje picia — bo dopiero wtedy jest w stanie przyznać, że nie kontroluje picia i potrzebuje pomocy. Twoja miłość musi być na tyle silna, by zostawić jej tę decyzję.

A gdy córka trafi już pod opiekę specjalisty i wspólnoty — nie bierz na siebie jej trzeźwienia i nie załamuj się przy wpadkach. Jej terapeuta, sponsor i przyjaciele z AA wiedzą, jak pomóc, bo rozumieją ten problem od środka. Najgłębszą miłość okażesz przez wewnętrzne odseparowanie się od jej choroby — a nie przez kontrolę.

Zadbaj też o siebie

Na koniec rzecz, o której rodzice zapominają najczęściej: Ty też potrzebujesz wsparcia.

To bardzo trudne dźwigać chorobę własnego dziecka. Żeby zachować siły, spokój i odwagę do działania:

• Skorzystaj ze wspólnoty Al-Anon — grup dla rodzin i bliskich osób uzależnionych,
• Zgłoś się do specjalisty ds. współuzależnienia — także w naszej placówce.

Współuzależnienie destabilizuje cały system rodzinny — dlatego otaczamy opieką całe rodziny, nie tylko osobę pijącą. Jak to działa, opisujemy we wpisie Współuzależnienie: czym jest i jak z niego wyjść.

Ciąg cierpienia możesz przerwać w chwili, w której sama poprosisz o pomoc. Skontaktuj się z nami — spotkasz osoby, które czuły dokładnie to, co Ty, i wiedzą, jak z tego wyjść.