Jakie są skutki uzależnienia od seksu?

Patologiczna potrzeba podejmowania czynności seksualnych całkowicie obezwładnia osobę uzależnioną. Jest źródłem cierpienia zarówno dla niej, jak i dla najbliższych.

Ten wpis nie opisuje objawów ani przyczyn — opisuje rachunek: co seksoholizm zabiera w czterech sferach życia i dlaczego z czasem dotyka całej rodziny.

Cztery sfery, w których widać skutki

Zwróć uwagę na paradoks widoczny w pierwszym wierszu: nałóg, którego treścią jest seks, kończy się zaburzeniami seksualnymi. Tak jak alkohol, który miał uśmierzać lęk, w końcu ten lęk produkuje.

Skutki zdrowotne

Kobiety i mężczyźni ponoszą podobne konsekwencje zdrowotne: zaburzenia czynności seksualnych i anorgazmię (u mężczyzn dodatkowo przedwczesny wytrysk). Pojawia się też bezsenność i choroby wrzodowe.

Osobną kategorią jest ryzyko zakażeń przenoszonych drogą płciową — związane z liczbą partnerów i ryzykownymi zachowaniami. Dotyczy to również HIV, a warto wiedzieć, że dziś jest to zakażenie, które przy wcześnie rozpoczętym leczeniu pozwala żyć normalnie i długo. Test jest bezpłatny, anonimowy i naprawdę warto go zrobić — strach przed wynikiem bywa groźniejszy niż sam wynik.

Charakterystyczne jest też wycieńczenie organizmu. Osoba uzależniona bywa tak zaabsorbowana swoim zachowaniem, że nie odczuwa zmęczenia — podobnie jak pracoholik nie czuje wyczerpania.

Skutki finansowe

Uzależnienie od seksu bywa kosztowne, bo rzadko kończy się na oglądaniu pornografii czy cyberseksie.

Nałogowiec potrzebuje coraz silniejszych bodźców — a to oznacza pieniądze: usługi seksualne, telefony erotyczne, akcesoria. Przy licznych kochankach dochodzą drogie prezenty, a przy rozpadzie związku — koszty rozwodu.

Mechanizm zsuwania się jest jednak inny, niż się wydaje. Największym kosztem nie są zakupy, tylko utrata zdolności zarabiania: uzależnienie kończy się liczną absencją w pracy, a w efekcie jej utratą. Stąd już blisko do problemów materialnych, innych nałogów, a nawet bezdomności.

Tę samą drogę — od nałogu przez długi do dna — opisujemy przy zakupoholizmie.

Skutki emocjonalne

Seksoholizm wygłusza uczucia i prowadzi do apatii. Osoba uzależniona staje się infantylna, niecierpliwa, roszczeniowa.

Pojawia się przy tym gorzka ironia: boi się intymności i odrzucenia — mimo że jej nałóg polega na najbardziej intymnej z czynności. Seks staje się sposobem na uniknięcie bliskości, a nie na jej osiągnięcie.

Dalej narastają:

• dekoncentracja i utrata ostrości myślenia — fantazje i niechciane myśli uniemożliwiają skupienie na pracy,
• zaprzeczanie, kłamstwo i bagatelizowanie — bo trzeba się ciągle usprawiedliwiać,
• myśli paranoiczne i mania prześladowcza,
• negatywny stosunek do siebie i świata, utrata godności,
• nerwice, zachowania autodestrukcyjne, a nawet myśli samobójcze.

Mechanizm samooszukiwania, który to wszystko podtrzymuje, rozkładamy na części we wpisie Projekcja, czyli samooszukiwanie się w nałogu.

Skutki w relacjach — cierpi cała rodzina

Osoby uzależnione trwonią na seks nie tylko własne pieniądze, ale i pieniądze rodziny. Ignorują potrzeby partnerów, zaniedbują ich, przestają poświęcać im czas.

I tu pada zdanie, które warto zapamiętać: mimo że kochają swoich najbliższych, ranią ich — często nieświadomie. Nałóg nie jest dowodem braku miłości. Jest dowodem utraty kontroli.

Do pewnego momentu problem jest ukrywany, ale najbliżsi go wyczuwają. Z czasem sami zaczynają doświadczać jego skutków jako osoby współuzależnione — tracąc własne „ja”. Całe rodziny doświadczają wtedy skrajnych uczuć: nienawiści, litości, nadmiernej uległości albo całkowitej zależności, a relacje zostają osłabione kłamstwami, wymówkami i oziębłością.

Tło rodzinne jest tu zresztą obustronne. Badania Patricka Carnesa nad osobami uzależnionymi od seksu pokazały, że znakomita większość z nich wywodzi się z rodzin dotkniętych uzależnieniami — niekoniecznie tym samym. To spójne z tym, co widać w terapii: źródłem bywa dysfunkcyjne dzieciństwo, o czym piszemy we wpisie Czy seksoholizm to uzależnienie?.

Jeśli rozpoznajesz siebie po stronie osoby bliskiej, zacznij od wpisu o współuzależnieniu.

Kiedy potrzebna jest pilna pomoc

Jedno zastrzeżenie, bez którego ta lista byłaby niepełna.

Myśli samobójcze i zachowania autodestrukcyjne nie są „kolejnym skutkiem” z listy — to sygnał alarmowy. Wstyd towarzyszący temu nałogowi bywa tak duży, że skutecznie blokuje szukanie pomocy, a to najgroźniejsze połączenie ze wszystkich.

Jeśli pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia:

• Centrum Wsparcia — 800 70 2222 (całodobowo, bezpłatnie),
• telefon zaufania — 116 123,
• w sytuacji bezpośredniego zagrożenia — 112.

Gdzie szukać pomocy

Ośrodki odwykowe są otwarte dla osób uzależnionych od seksu i oferują im terapię. Wsparcia można też szukać we wspólnotach — na przykład we Wspólnocie Uzależnionych od Seksu i Miłości czy wśród Anonimowych Seksoholików.

Objawy i mity opisujemy we wpisie o seksoholizmie u kobiet, a przyczyny — w tekście Czy brak ojca powoduje seksoholizm?.

Prowadzimy terapię uzależnień wyłącznie dla kobiet — w gronie kobiet i bez oceniania. Jeśli powstrzymuje cię wstyd, to znaczy, że jesteś dokładnie tam, gdzie zaczyna większość naszych pacjentek. Skontaktuj się z nami.