Jak wygląda terapia u nas? Wywiad z terapeutami i pacjentkami

Wywiad z terapeutami i pacjentkami to nagranie z naszego ośrodka, opublikowane na YouTube 23 września 2018 roku. Trwa niecałe 12 minut i dotyczy dwóch spraw: jak rozwiązać swój problem alkoholowy i gdzie szukać pomocy. Pod nagraniem opisujemy, jak terapia wygląda u nas dziś, i zbieramy miejsca, w których możesz zacząć leczenie, także bezpłatnie na NFZ.

Nagranie jest podpisane dawną nazwą: Ośrodek Terapii Uzależnień Kobiet im. Matki Teresy z Kalkuty. To nasze obecne Centrum Terapii Kobiet w Międzyrzeczu Górnym koło Bielska-Białej, które od 2017 roku przyjmuje wyłącznie kobiety.

Obejrzyj wywiad z terapeutami i pacjentkami

W nagraniu wypowiadają się terapeuci naszego ośrodka oraz pacjentki, które były wtedy w trakcie leczenia lub je kończyły.

Film ma osiem lat, więc aktualne programy, ceny i skład zespołu sprawdzaj na stronach ośrodka, a nie w nagraniu. Najważniejsze z nich zebraliśmy w dalszej części wpisu.

Od czego zacząć rozwiązywanie problemu alkoholowego?

Zacznij od rozmowy ze specjalistą, najlepiej w poradni leczenia uzależnień. Broszura PARPA (2019) wskazuje poradnię jako pierwsze miejsce dla osoby, która pije problemowo: po diagnozie ustala się tam, czy wystarczy terapia na miejscu, czy potrzebny jest oddział. Do poradni nie potrzebujesz skierowania, a leczenie uzależnienia od alkoholu jest w Polsce bezpłatne, również dla osób nieubezpieczonych.

Przed pierwszą wizytą umów termin telefonicznie i weź dokument tożsamości. Na rozmowę trzeba przyjść trzeźwą. Każdą osobę, która zgłasza się po pomoc, powinien też zbadać lekarz, bo po odstawieniu alkoholu organizm może zareagować zespołem abstynencyjnym. Piszemy o tym w części o przyjęciu do ośrodka.

Jeśli nie wiesz, czy twoje picie to już problem, zrób test przesiewowy. WHO opracowało test AUDIT do wychwytywania picia ryzykownego i szkodliwego. Jego skróconą wersję z punktacją i objaśnieniem wyniku znajdziesz w naszym teście na alkoholizm dla kobiet.

Najtrudniejszy bywa krok wcześniejszy, czyli przyznanie, że problem istnieje. W naszym programie traktujemy zaprzeczanie jako jeden z głównych objawów uzależnienia, który dotyczy zarówno chorej, jak i jej otoczenia. Amerykański instytut NIAAA podaje, że w badaniach ankietowych ludzie tłumaczą, dlaczego nie szukają leczenia, między innymi tym, że wstydzą się z kimkolwiek o tym rozmawiać albo uważają, że powinni poradzić sobie sami. Dlaczego sama siła woli zwykle nie wystarcza, wyjaśniamy we wpisie Rano wylewasz alkohol, wieczorem kupujesz kolejną butelkę.

Dlaczego w nagraniu mówią też pacjentki?

Terapeuta powie ci, jak terapia jest zbudowana, a pacjentka opowie, jak to jest ją przechodzić. Kobieta, która stoi przed decyzją o leczeniu, potrzebuje obu tych informacji.

Głos pacjentek odpowiada też na lęk, który wiele osób zatrzymuje w domu. Według broszury PARPA osoby rozważające leczenie często boją się rozmowy z obcymi ludźmi o swoich problemach. NIAAA dodaje, że im silniej ktoś odczuwa piętno związane z piciem, tym rzadziej szuka leczenia, a wstyd może nawet nasilać picie, bo alkohol na chwilę go tłumi.

Rozmowa w placówce leczenia uzależnień jest poufna. PARPA przypomina, że leczenie odwykowe jest objęte tajemnicą lekarską, a dane z historii choroby pacjentów chroni prawo.

Przyjmujemy wyłącznie kobiety, bo w grupie bez mężczyzn łatwiej mówić o wstydzie, macierzyństwie i przemocy, a od tego, kiedy padnie pierwsze szczere zdanie, zależy tempo terapii. Plusy i minusy obu rozwiązań porównujemy w tekście Terapia w grupie kobiecej czy mieszanej.

Kto prowadzi terapię w naszym ośrodku?

Terapię prowadzi zespół terapeutów uzależnień, psychologów i lekarzy, w którym są też osoby zdrowiejące z AA. Wśród terapeutów są certyfikowani specjaliści psychoterapii uzależnień i instruktorzy terapii uzależnień. Medyczną diagnozę uzależnienia stawia lekarz psychiatra.

Ośrodkiem kieruje mgr Gabriela Flig, psycholożka i psychotraumatolożka, która zakładała go z własnym doświadczeniem wychodzenia z uzależnienia. O własnym uzależnieniu piszą też inne osoby z zespołu. Kwalifikacje każdej z nich znajdziesz na stronie Personel.

Broszura PARPA opisuje terapeutę uzależnień jako przewodnika. Pomaga znaleźć powody, dla których chcesz przestać pić, uczy radzić sobie z głodem alkoholowym i trudnymi emocjami, traktuje cię z szacunkiem i nie moralizuje. Drogę do trzeźwości każdy musi jednak przejść o własnych siłach. Terapeuta pomaga ją zaplanować i wspiera, kiedy przychodzi zwątpienie.

Certyfikacją terapeutów uzależnień zajmuje się Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU). Na swojej stronie publikuje ono listy certyfikowanych specjalistów psychoterapii uzależnień i instruktorów terapii uzależnień. Trafiają na nie tylko osoby, które zgodziły się na podanie nazwiska, więc jeśli kogoś tam nie znajdziesz, zapytaj o certyfikat wprost. Możesz to zrobić przed terapią w każdym miejscu, także u nas.

Jak wygląda terapia w naszym ośrodku?

To terapia stacjonarna: mieszkasz w ośrodku przez 2, 4 albo 6 tygodni, a dzień ma stały rytm od rana do wieczora. Trzonem jest terapia grupowa, uzupełniona terapią indywidualną, warsztatami 12 Kroków, terapią zajęciową i wieczorną społecznością, na której omawia się bilans dnia. Program jest autorski i opiera się na modelu Minnesota oraz na amerykańskim programie terapii relacyjnej kobiet.

Programy różnią się długością i głębokością pracy:

• detoks psychologiczno-terapeutyczny (2 tygodnie) to wstęp do terapii z diagnozą medyczną, psychologiczną i terapeutyczną oraz planem zdrowienia na czas po wyjściu,
• terapia wstępna (4 tygodnie) dodaje terapię indywidualną i trening zmiany zachowań,
• terapia pogłębiona (6 tygodni) to pełny program terapii uzależnienia; zalecamy go niezależnie od sytuacji pacjentki.

Osobne programy mamy dla kobiet po 60. roku życia i dla kobiet uzależnionych od leków lub narkotyków. Opisy i ceny wszystkich programów są w cenniku, a o samym leczeniu alkoholizmu piszemy na stronie terapii alkoholizmu.

Warsztaty 12 Kroków i mityngi AA są stałą częścią planu dnia, a badania przemawiają za takim połączeniem. Przegląd Cochrane z 2020 roku objął 27 badań i ponad 10,5 tys. uczestników. W badaniach, które porównywały prowadzone według podręcznika programy 12 Kroków z innymi uznanymi metodami, na przykład z terapią poznawczo-behawioralną, uczestnicy programów 12 Kroków częściej utrzymywali nieprzerwaną abstynencję przez rok. PARPA podaje, że najlepiej radzą sobie osoby, które łączą psychoterapię z aktywnym udziałem we wspólnotach samopomocowych.

Przyjęcie i bezpieczne odstawienie alkoholu

Do nas nie potrzebujesz skierowania, termin ustalasz telefonicznie. Przy przyjęciu robimy badanie alkomatem i wynik musi wynosić 0,0 promila. Warunkiem rozpoczęcia terapii jest przebyta detoksykacja (co najmniej 7 dni) albo tydzień abstynencji przed przyjazdem.

Po przerwaniu intensywnego picia mogą pojawić się drżenie mięśni, wysokie ciśnienie, nudności, bezsenność i lęk, a czasem napady drgawkowe, omamy i majaczenie drżenne (PARPA, 2019). Broszura PARPA radzi iść do lekarza, gdy objawy są silne, gdy piłaś długim ciągiem, łączyłaś alkohol z lekami lub narkotykami, jesteś osłabiona albo chorujesz na coś jeszcze. Jeśli to twoja sytuacja, nie odstawiaj alkoholu sama przed przyjazdem, tylko zacznij od lekarza. Oceni, czy potrzebujesz oddziału detoksykacyjnego. Na NFZ pobyt na takim oddziale trwa do 10 dni, jest bezpłatny i wymaga skierowania od lekarza rodzinnego, z poradni leczenia uzależnień albo z izby przyjęć szpitala. Przy drgawkach, omamach albo silnym splątaniu dzwoń pod 112.

W czasie pobytu i po wyjściu

• Zwracamy się do siebie po imieniu i personel zna pacjentki tylko z imienia.
• Na wniosek pacjentki lekarz wystawia zwolnienie lekarskie, na którym nie ma danych ośrodka.
• Rodzina może odwiedzać pacjentkę w niedziele od 10:00 do 17:00, począwszy od drugiej niedzieli pobytu.
• Z telefonu korzystasz w wyznaczonym czasie wolnym.
• Wychodzisz z pisemnym planem na czas po ośrodku, wykazem mityngów AA i kontaktem do osoby, która wesprze cię w miejscu zamieszkania.
• Absolwentki mogą bezterminowo przyjeżdżać na mityngi i spotkania w ośrodku, a po nawrocie skorzystać z terapii nawrotowej.

Ośrodek jest prywatny, więc pobyt jest płatny. O dofinansowanie leczenia możesz się starać przez Fundację na Rzecz Pomocy Kobietom, a koszt da się też rozłożyć na raty.

Gdzie szukać pomocy, jeśli rozpoznajesz się w nagraniu?

Najprościej zacząć od bezpłatnego Ogólnopolskiego Telefonu Zaufania „Uzależnienia”, 800 199 990, czynnego codziennie od 16:00 do 21:00, a potem umówić się do poradni leczenia uzależnień. Telefon prowadzi KCPU i mogą na niego dzwonić także bliscy osoby uzależnionej. Pozostałe miejsca zebraliśmy w tabeli.

PARPA radzi, żeby osoby, które leczą się pierwszy raz, zaczynały od poradni. Oddział całodobowy ma według broszury sens od razu wtedy, gdy w pobliżu nie ma poradni ani oddziału dziennego, gdy życie wśród pijących zagraża abstynencji, gdy ktoś pije intensywnie i nie potrafi utrzymać nawet krótkiej przerwy w piciu albo potrzebuje większej opieki medycznej. Ścieżkę NFZ i prywatną, z czasem oczekiwania i kosztami, porównujemy w tekście Leczenie uzależnień na NFZ czy prywatnie.

Adresy placówek w twojej okolicy podpowie też ośrodek pomocy społecznej i gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych, która działa przy każdym urzędzie gminy.

Jeśli szukasz pomocy dla bliskiej kobiety, możesz zadzwonić na telefon zaufania albo do nas w jej imieniu. Bliscy osoby uzależnionej też mogą dostać pomoc dla siebie; to, co proponujemy rodzinie, opisujemy na stronie terapii współuzależnienia. Nasz telefon, 735 469 430, odbieramy codziennie od 8:00 do 20:00.