
Grupy wsparcia dla alkoholików: co dają i gdzie ich szukać
Grupy wsparcia dla alkoholików to spotkania osób, które chcą przestać pić albo utrzymać trzeźwość i pomagają sobie w tym nawzajem. W Polsce są to mityngi Anonimowych Alkoholików (AA), kluby i stowarzyszenia abstynenckie oraz grupy prowadzone przy poradniach leczenia uzależnień. Grupa wzmacnia leczenie, ale go nie zastępuje: według PARPA największy sukces osiągają osoby, które terapię w placówce łączą z aktywnym udziałem w grupie samopomocowej.
Niżej porównujemy rodzaje grup, opisujemy, co o ich działaniu mówią badania, i podajemy, gdzie znaleźć spotkanie blisko domu albo online. Piszemy też o tym, co zrobić, gdy krępuje cię grupa mieszana.
Czym są grupy wsparcia dla alkoholików?
Grupa wsparcia dla alkoholików to regularne spotkania ludzi z tym samym problemem, na których uczestnicy opowiadają, jak radzą sobie bez alkoholu, i słuchają innych. Udział jest dobrowolny. Na mityngu AA nikt nie pyta o diagnozę, wystarczy chęć zaprzestania picia.
Pod tą nazwą kryją się dwa rodzaje spotkań. Grupę samopomocową, czyli mityng AA albo klub abstynenta, prowadzą sami uczestnicy i nie ma w niej terapeuty. Grupę wsparcia w poradni albo w gminnym punkcie konsultacyjnym prowadzi osoba zatrudniona przez placówkę lub gminę, na przykład terapeuta uzależnień.
W internecie spotkasz też określenia „anonimowe grupy wsparcia” i „grupa wsparcia alkoholowego”. Najczęściej chodzi w nich o AA, bo to tam uczestnicy przedstawiają się samym imieniem, a wspólnota nikogo nie rejestruje. Czym jest AA i skąd się wzięło, opisujemy w tekście Anonimowi Alkoholicy: co to jest AA.
Rodzaje grup wsparcia: AA, klub abstynenta, grupa przy poradni
Osoba uzależniona od alkoholu ma do wyboru trzy rodzaje grup: mityngi AA, kluby i stowarzyszenia abstynenckie oraz grupy przy placówkach leczenia uzależnień. Różnią się tym, kto je prowadzi, czy trzeba się zapisać i na ile są anonimowe. Czwarty rodzaj, Al-Anon, jest dla bliskich.
| Rodzaj grupy | Kto prowadzi | Jak wygląda | Koszt i zapisy |
|---|---|---|---|
| Mityngi Anonimowych Alkoholików (AA) | Jedna z osób z grupy, czyli ktoś, kto sam trzeźwieje | Spotkania oparte na programie 12 Kroków, zwykle 1-2 godziny. Przedstawiasz się samym imieniem. Są mityngi stacjonarne, online i telefoniczne | Bez składek i opłat, grupa utrzymuje się z dobrowolnych datków. Bez zapisów i skierowania |
| Klub abstynenta, stowarzyszenie abstynenckie | Członkowie klubu. Stowarzyszenie działa na podstawie statutu | Miejsce spotkań i wspólnego spędzania czasu bez alkoholu, otwarte także dla rodzin. Klub często ma regulamin i zasady członkostwa | Zasady ustala każdy klub, więc o zapisy i opłaty zapytaj na miejscu |
| Grupa wsparcia w poradni leczenia uzależnień albo w gminnym punkcie konsultacyjnym | Osoba zatrudniona przez placówkę lub gminę, na przykład terapeuta | Spotkania dla osób w trakcie terapii albo po jej zakończeniu. W poradni zajęcia grupowe są częścią programu dalszego zdrowienia | W poradni z kontraktem NFZ bezpłatnie i bez skierowania. Termin umawiasz telefonicznie, na pierwszą wizytę bierzesz dokument tożsamości |
| Grupy Rodzinne Al-Anon (dla bliskich) | Uczestnicy, czyli rodziny i przyjaciele osób pijących | Mityngi dla dorosłych, a dla nastolatków Alateen. Stacjonarnie i przez internet | Bez składek i opłat. Jedynym warunkiem jest to, że ktoś z twoich bliskich ma problem z alkoholem |
Ile jest takich grup, pokazują sprawozdania, które gminy składają co roku do Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. Za 2024 rok gminy wykazały 1580 samopomocowych grup dla osób z problemem alkoholowym (takich jak AA), 480 stowarzyszeń abstynenckich i 191 klubów abstynenta (KCPU, wyniki wstępne). W województwie śląskim, w którym leży nasz ośrodek, było to odpowiednio 168, 67 i 10.
To grupy, o których wiedzą urzędy gmin, więc aktualnych adresów szukaj w spisach samych organizacji. Nie musisz też wybierać jednego rodzaju. Możesz chodzić na mityngi AA i jednocześnie na grupę w poradni albo do klubu.
Co daje grupa wsparcia w leczeniu alkoholizmu?
Udział w grupie wiąże się z większą szansą na utrzymanie abstynencji, a najmocniejsze dowody dotyczą AA. Przegląd Cochrane z 2020 roku objął 27 badań z udziałem 10 565 osób. Programy, w których terapeuta według ustalonego planu wprowadza pacjenta do AA, częściej prowadziły do nieprzerwanej abstynencji po 12 miesiącach niż inne uznane metody, na przykład terapia poznawczo-behawioralna. W dwóch badaniach z udziałem 1936 osób odsetek uczestników, którzy nie pili przez cały rok, był w takich programach o około jedną piątą wyższy (ryzyko względne 1,21), a autorzy ocenili pewność tego wyniku jako wysoką.
Skąd bierze się ten efekt, sprawdzali badacze na danych 1726 osób leczonych z powodu uzależnienia od alkoholu (J.F. Kelly i in., „Addiction”, 2012). Najwięcej wyjaśniały dwie zmiany: uczestnicy AA mieli wokół siebie więcej ludzi wspierających trzeźwość i mocniej wierzyli, że nie napiją się w towarzystwie. U osób z cięższym uzależnieniem, objętych opieką po zakończonym leczeniu, znaczenie miały też duchowość lub religijność i mniejsze nasilenie przykrych emocji.
Na co dzień wygląda to tak: na spotkaniu poznajesz ludzi, którzy nie piją i nie oczekują, że wypijesz z nimi. Słyszysz, jak inni radzą sobie z głodem alkoholowym i z odmawianiem. Masz stały punkt w tygodniu i numery telefonów do osób, które wiedzą, o czym mówisz.
Te wyniki mają granice. Przegląd Cochrane dotyczy AA i programów 12 Kroków. Klubów abstynenta ani grup przy poradniach nie obejmował, więc o ich skuteczności wiemy mniej. Analiza z 2012 roku jest badaniem obserwacyjnym: pokazuje związek między chodzeniem na mityngi a wynikami, ale nie dowodzi, że to same mityngi go wywołują.
Czy grupa wsparcia zastąpi terapię?
Nie zastąpi. PARPA (dziś KCPU) pisze w broszurze dla pacjentów, że środowiska samopomocowe są ważnym wzmocnieniem leczenia, ale sam udział w mityngach AA czy przynależność do stowarzyszenia abstynenckiego nie zawsze wystarczą, żeby poradzić sobie z uzależnieniem (PARPA, 2019). Prosi też, żeby nie mylić psychoterapii uzależnienia z działaniem grup samopomocowych.
| Terapia uzależnień | Grupa samopomocowa (AA, klub abstynenta) | |
|---|---|---|
| Kto prowadzi | Terapeuta uzależnień w placówce leczniczej | Sami uczestnicy |
| Diagnoza i plan leczenia | Tak. W poradni po diagnozie ustala się, gdzie i jak będziesz się leczyć | Nie. Nikt nie stawia diagnozy ani nie układa planu leczenia |
| Opieka lekarska | Osobę, która zgłasza się po pomoc, powinien zbadać lekarz | Brak |
| Jak długo trwa | Program podstawowy: 6-8 tygodni na oddziale albo około 6 miesięcy w poradni. Potem program pogłębiony: 12-18 miesięcy (KCPU, 2024) | Bez ograniczeń, o częstotliwości decydujesz sama |
| Koszt | Na NFZ bezpłatnie, także bez ubezpieczenia. Prywatnie płatnie | AA bez opłat. W klubie według jego zasad |
Leczenie uzależnienia jest długie. KCPU podaje, że jego skuteczność zależy w dużym stopniu od nieprzerwanego zaangażowania pacjenta przez okres do 24 miesięcy albo dłużej. Pobyt w ośrodku lub na oddziale to kilka tygodni z tego czasu, a grupa wsparcia pomaga przejść przez resztę. Brytyjskie wytyczne NICE zalecają, żeby każdej osobie szukającej pomocy z powodu alkoholu powiedzieć o grupach samopomocowych i pomóc jej dotrzeć na spotkanie.
Grupa nie zastąpi też lekarza. Jeśli pijesz codziennie albo w ciągach, porozmawiaj z lekarzem, zanim odstawisz alkohol, bo po nagłym przerwaniu intensywnego picia mogą wystąpić napady drgawkowe albo majaczenie. O odtruciu piszemy w tekście Znaczenie detoksu w leczeniu alkoholizmu.
Czym terapia grupowa z terapeutą różni się od mityngu, opisujemy dokładniej we wpisie Terapia indywidualna czy grupowa. Gdzie podjąć leczenie i ile się na nie czeka, znajdziesz w tekście Leczenie uzależnień na NFZ czy prywatnie.
Kiedy dołączyć do grupy: przed terapią, w trakcie czy po niej?
W każdym z tych momentów, także zanim zgłosisz się na leczenie. Na mityng AA nie potrzebujesz skierowania ani zapisów, więc możesz przyjść jeszcze w tym tygodniu.
- Przed terapią: na mityngu otwartym posłuchasz ludzi, którzy przestali pić, zanim sama podejmiesz decyzję o leczeniu. Jeśli czekasz na termin w poradni albo na oddziale, grupa jest dostępna od razu.
- W trakcie terapii: według PARPA najlepsze wyniki osiągają osoby, które łączą terapię z grupą samopomocową. W poradni zajęcia odbywają się popołudniami 2-3 razy w tygodniu, a mityng możesz dołożyć w wolny dzień.
- Po terapii: to najdłuższy etap. Po programie podstawowym zostaje 12-18 miesięcy programu pogłębionego i przez ten czas mityng albo klub daje ci stały kontakt z ludźmi, którzy nie piją.
Jeśli wrócisz do picia, grupa nadal jest dla ciebie. PARPA radzi, żeby w razie nawrotu jak najszybciej przerwać picie i poprosić o pomoc terapeutów w placówce oraz osoby z grupy samopomocowej. Według tej samej broszury większość osób, które nie piją od wielu lat, ma za sobą kilka prób leczenia.
Jak wybrać grupę wsparcia dla siebie?
Wybierz taką grupę, na którą jesteś w stanie chodzić regularnie, i oceń ją dopiero po kilku spotkaniach. Każda grupa ma trochę inny skład i zwyczaje, dlatego na początku odwiedź dwie albo trzy.
Kilka typowych sytuacji:
- Krępuje cię grupa mieszana: w spisie mityngów AA zaznacz typ „Kobiecy”.
- Masz małe dzieci: szukaj mityngów oznaczonych „Przyjazny dla dzieci” albo „Dostępna opieka nad dziećmi”, albo wybierz spotkanie online.
- Mieszkasz w małej miejscowości i boisz się, że ktoś cię rozpozna: zacznij od mityngu online albo w sąsiednim mieście. Ludzie, których tam spotkasz, przyszli z tego samego powodu co ty i też dbają o anonimowość.
- Nie odpowiada ci program 12 Kroków: sprawdź klub abstynenta albo grupę w poradni. Nie należą do wspólnoty AA i nie muszą pracować na Krokach.
- Nie wiesz jeszcze, czy twoje picie to uzależnienie: przyjdź na mityng otwarty jako słuchaczka. W AA nikt nie powie ci, że jesteś alkoholiczką. Sama decydujesz, czy chcesz dołączyć.
Kobiety korzystają na udziale w AA tak samo jak mężczyźni, choć stanowią tam około jednej trzeciej uczestników (dane amerykańskie, J.F. Kelly i B.B. Hoeppner, 2013). W tej samej analizie u kobiet z wynikami leczenia silnie wiązało się to, na ile wierzyły, że poradzą sobie bez alkoholu przy trudnych emocjach. U mężczyzn takiego związku nie było. Zależność ta występowała niezależnie od udziału w AA, dlatego radzenia sobie ze smutkiem czy lękiem bez alkoholu ucz się także na terapii, a na spotkaniach słuchaj, jak robią to inne kobiety.
Jak przebiega mityng, czym różni się otwarty od zamkniętego i co powiedzieć za pierwszym razem, opisujemy w tekście Miting AA: jak wygląda, rodzaje spotkań i pierwszy raz.
Gdzie szukać grupy wsparcia w swojej okolicy?
Najszybciej znajdziesz ją w spisie mityngów AA, a o pozostałe grupy zapytaj w poradni leczenia uzależnień albo w urzędzie gminy.
- Mityngi AA: spis mityngów wspólnoty pozwala wybrać województwo, dzień tygodnia i rodzaj spotkania, są w nim też mityngi online. Infolinia AA: 801 033 242.
- Kluby i stowarzyszenia abstynenckie: adresy zbiera Krajowa Rada Związków i Stowarzyszeń Abstynenckich.
- Poradnia leczenia uzależnień: zgłaszasz się bez skierowania, a leczenie jest bezpłatne także dla osób nieubezpieczonych. W rejestracji zapytaj o grupy dla osób po terapii.
- Gmina: informacji o miejscach pomocy udzielają ośrodek pomocy społecznej i gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych. Tam, gdzie działa gminny punkt konsultacyjny, jego pracownicy kierują do grup samopomocowych i mogą prowadzić własną grupę wsparcia dla osób po terapii.
- Ogólnopolski Telefon Zaufania Uzależnienia: 800 199 990, bezpłatny, czynny codziennie w godzinach 16:00-21:00.
Grupy wsparcia dla rodziny osoby pijącej
Bliscy mają własne grupy: Grupy Rodzinne Al-Anon dla dorosłych i Alateen dla nastolatków. Warunkiem udziału jest to, że ktoś z bliskich ma problem z alkoholem. Nie ma znaczenia, czy ta osoba się leczy ani czy nadal pije.
Gminy wykazały w 2024 roku 297 grup Al-Anon, 35 grup Alateen oraz 109 grup dla dorosłych dzieci alkoholików, czyli DDA (KCPU, wyniki wstępne). Spis spotkań według regionów, także internetowych, jest na stronie al-anon.org.pl. Na mityng otwarty AA rodzina może przyjść w roli słuchaczy.
Większość placówek leczenia uzależnień z kontraktem NFZ prowadzi też programy dla rodzin osób uzależnionych (PARPA, 2019). W naszym ośrodku dla bliskich prowadzimy terapię współuzależnienia oraz warsztaty dla rodzin, w których można uczestniczyć także online.
Grupy wsparcia w naszym ośrodku i po wyjściu z niego
W naszym ośrodku grupa samopomocowa jest częścią dnia, obok terapii. Po południu jest terapia grupowa albo warsztaty 12 Kroków AA, a wieczorem społeczność z bilansem dnia albo mityng AA. Zespół tworzą terapeuci, lekarze, psycholodzy i osoby zdrowiejące z AA. Ośrodek przyjmuje wyłącznie kobiety, więc terapia grupowa odbywa się w kobiecym gronie.
Sieć wsparcia na czas po ośrodku budujemy jeszcze w trakcie pobytu. Każda pacjentka wyjeżdża z pisemnym planem na okres po terapii, wykazem mityngów AA i kontaktem do osoby, która wesprze ją w miejscu zamieszkania albo możliwie najbliżej. Absolwentki mogą bezterminowo przyjeżdżać na mityngi i spotkania organizowane przez ośrodek, korzystać z indywidualnych porad i warsztatów, a przy trudnościach z utrzymaniem abstynencji z terapii nawrotowej, która trwa od 1 do 3 tygodni.
W ośrodku spotyka się też grupa AA „Teresa”. Jeśli chcesz przyjść na jej mityng jako osoba z zewnątrz, zadzwoń wcześniej i zapytaj o termin. Numer znajdziesz na stronie Kontakt.
Ośrodek jest prywatny, pobyt jest płatny, a programy trwają 2, 4 albo 6 tygodni. Przebieg leczenia opisujemy na stronie terapii alkoholizmu. Mityngi AA są bezpłatne bez względu na to, gdzie się leczysz.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest grupa wsparcia dla alkoholików?
Czy grupy wsparcia dla alkoholików są płatne?
Czy grupa wsparcia AA to to samo co terapia?
Czym różni się klub abstynenta od AA?
Gdzie znaleźć grupę wsparcia dla osób uzależnionych w swojej okolicy?
Czy są grupy wsparcia tylko dla kobiet?
Czy na spotkaniu grupy wsparcia muszę mówić o sobie?
Czy istnieją grupy wsparcia dla współuzależnionych?
Źródła
- PARPA (obecnie KCPU). Czy warto podjąć leczenie odwykowe? O leczeniu osób pijących alkohol szkodliwie i uzależnionych, 2019.
- Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. Rekomendacje do realizowania i finansowania gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii w 2025 roku, 2024.
- Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. Profilaktyka i rozwiązywanie problemów uzależnień w Polsce w samorządach lokalnych w 2024 roku. Zestawienia statystyczne (wyniki wstępne), 2025.
- Cochrane. Alcoholics Anonymous (AA) and other 12-step programs for alcohol use disorder (J.F. Kelly, K. Humphreys, M. Ferri), 2020.
- Addiction. Determining the relative importance of the mechanisms of behavior change within Alcoholics Anonymous: a multiple mediator analysis (J.F. Kelly, B. Hoeppner, R.L. Stout, M. Pagano), 2012.
- Drug and Alcohol Dependence. Does Alcoholics Anonymous work differently for men and women? A moderated multiple-mediation analysis in a large clinical sample (J.F. Kelly, B.B. Hoeppner), 2013.
- NICE. Alcohol-use disorders: diagnosis, assessment and management of harmful drinking (high-risk drinking) and alcohol dependence (CG115). Recommendations, 2011.
- Fundacja Biuro Służby Krajowej Anonimowych Alkoholików w Polsce. AA pytania i odpowiedzi.
Powiązane artykuły

Alkoholizm kobiet ·
Program 12 kroków AA: na czym polega i ile trwa

Alkoholizm kobiet ·
Krok 8 AA: jak zrobić listę krzywd. Tabela i pytania

Alkoholizm kobiet ·

