Przekaż darowniznę
+48 735 469 430

Iluzja kontroli a patologiczny hazard

O ile kobieta alkoholiczka, sięgając po alkohol, często pragnie się po prostu odstresować po pracy, a kobieca narkomania czy też narkomania męska są buntem przeciwko normom społecznym, to wygląda na to, że patologiczny hazard rodzi się z potrzeby… kontroli.

Co to są heurystyki?

Psychologia poznawcza (zajmująca się poznawaniem przez człowieka otoczenia) wyjaśnia uzależnienia behawioralne jako dążenie człowieka do samoregulacji swojego zachowania. Krótko mówiąc, osoba skłonna do uzależnienia od hazardu poznając otoczenie, wychwytuje różnego rodzaju zależności, powiązania między faktami, czyli tzw. heurystyki – heurystyki dostępności, pozornych korelacji czy też iluzje kontroli. Owe (często intuicyjne) strategie poznawcze z jednej strony są…

  • bardzo twórcze
  • umożliwiające samodzielne dochodzenie do pewnych prawd
  • sprawdzające się w niezmiennych sytuacjach

Lecz ich wadą jest to, że bywają zawodne w sytuacjach nowych oraz nietypowych – jak twierdzi Aneta Pyłypczuk, autorka pracy naukowej pt. Wybrane czynniki psychospołeczne i medyczne a jakość życia pacjentów uzależnionych od alkoholu i hazardu.

Dlatego takie złudzenia kontroli są często pułapką. Pułapką generującą uzależnienie od hazardu.

Zobaczcie, jak to się dzieje…

Poznajcie 5 rodzajów heurystyk

Heurystyki – 5 złudzeń prowadzających do patologicznego hazardu

  1. Heurystyka dostępności – kiedy oceniacie jako bardziej prawdopodobne te zdarzenia, które pamiętacie. O których z łatwością możecie sobie przypomnieć. Jaka jest prawda? Zauważcie, że o wygranych mówi się częściej niż o przegranych. Wygrana jest bardziej ekscytująca, więc łatwiej ją zapamiętać. Dlatego gracz przecenia swoje szanse na wygraną.
  2. Pozorne korelacje – kiedy gracz dostrzega w niepowiązanych ze sobą zdarzeniach związek przyczynowo-skutkowy. Taki sposób myślenia prowadzi do tworzenia rytuałów. Rytuałów, które w przeszłości poprzedziły wygraną i które, zdaniem, hazardzisty, gwarantują mu wygraną w przyszłości. Hazardzista nie rozstaje się też z talizmanami, które towarzyszyły mu przy wygranej. Jaka jest prawda? Chodzi tu oczywiście o myślenie magiczne. I o wiarę w tzw. szczęście. O uznawanie specjalnej magicznej siły, która kieruje losem. Wiarę w magię wykorzystują producenci talizmanów przyciągających wygraną w grach losowych. Talizman czarymary czy talizman fortuna można kupić już za kilka złotych w internecie. Osoba będąca w poważnym stadium uzależnienia oczywiście nie myśli racjonalnie i zaopatruje się w tego typu rzeczy.
  3. Iluzja kontroli – kiedy macie wrażenie większej kontroli nad grą niż to jest w rzeczywistości. Może się Wam wydawać, że to czy wygracie czy przegracie zależy od Waszych umiejętności, zachowań lub też rytuałów. Tym samym podnosicie hazard do rangi sztuki albo sportu. Jaka jest prawda – wkład hazardzisty jest w rzeczywistości o wiele mniejszy, a wygrana w mniejszym stopniu zależy od niego.
  4. Złudzenie gracza – zwany też heurystyką reprezentatywności. Polega to na tym, że w przypadku gier losowych gracz za bardziej prawdopodobny uważa układ chaotyczny niż uporządkowany. Czyli wyrzucenie chaotycznego rozkładu orłów i reszek jest zdecydowanie pewniejsze niż wyrzucenie 100 orłów pod rząd. Jaka jest prawda? – to uproszczona metoda wnioskowania, kiedy uznajecie za bardziej prawdopodobny przypadek typowy. Tymczasem obie sytuacje są równie prawdopodobne.
  5. Zaprzeczenie przypadkowi – hazardzista uważa, że wpływ na wygraną ma wyłącznie determinacja, chęć wygranej i tym samym zaprzecza istnienie przypadku. Pomimo, iż wiele książek, publikacji, wielu specjalistów mówi, iż ważną rolę w hazardzie odgrywa ów przypadek. Gracz jednak nie dopuszcza do siebie tej myśli, ponieważ potrzeba kontroli, a właściwie złudzenie kontroli jest silniejsze. Jaka jest prawda? Tendencję do zaprzeczania przypadkowi wykorzystują oszuści i osoby czerpiące zyski z hazardu. Wmawiają one graczom, że przegrana jest wyłącznie wynikiem ich nieudolności i że wystarczy wziąć się w garść, a wygrana leży w zasięgu możliwości. Za obarczaniem winą gracza, hazardzisty stoli również oczyszczanie sumienia przez właścicieli kasyn i biznesów hazardowych. Jednak nie musi tak być. Pamiętajcie – aby nie dać się hazardowi, aby wyzwolić się spod manipulacji, odwiedźcie ośrodek terapii leczenia uzależnień. Tam, w ośrodku odwykowym, specjalna terapia dla uzależnionych uświadomi Wam owo złudzenie, które odbiera Wam wolność woli.

Lista wpisów